Thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 đang gây ra những xáo trộn lớn trong chính quyền Tổng thống Donald Trump. Những tranh cãi về trách nhiệm chính trị, nhân sự cấp cao và ảnh hưởng của các nhóm lợi ích khiến nội bộ Nhà Trắng ngày càng căng thẳng.
Susie Wiles đã rời vị trí Chánh văn phòng Nhà Trắng, trong khi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth trở thành một trong những nhân vật bị đặt dấu hỏi về tương lai. Những cáo buộc từ cựu cố vấn Calley Means tiếp tục làm gia tăng sức ép đối với đội ngũ thân cận của ông Trump.
Thất bại bầu cử kích hoạt cuộc tranh giành trách nhiệm
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 mang lại kết quả đặc biệt bất lợi cho đảng Cộng hòa. Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, tạo ra thay đổi lớn trong tương quan quyền lực tại Washington.
Kết quả này khiến chính quyền ông Trump phải đối mặt với một Quốc hội do phe đối lập kiểm soát trong hai năm cuối nhiệm kỳ. Những kế hoạch lập pháp của Nhà Trắng vì thế có nguy cơ gặp nhiều trở ngại hơn.
Thất bại cũng nhanh chóng làm bùng phát tranh luận trong nội bộ đảng Cộng hòa. Các nhân vật trong chính quyền phải đối diện với câu hỏi về nguyên nhân khiến cử tri quay lưng. Trách nhiệm không chỉ được đặt lên chiến lược tranh cử mà còn liên quan đến những quyết định điều hành của chính quyền.
Trong những ngày sau bầu cử, ông Trump được cho là đã trao đổi với các cố vấn về khả năng thay đổi nhân sự cấp cao. Bộ trưởng Pete Hegseth nằm trong số những người được nhắc đến khi Tổng thống xem xét trách nhiệm của đội ngũ phụ trách chính sách quốc phòng.
Susie Wiles rời vị trí quyền lực tại Nhà Trắng
Susie Wiles là một trong những cộng sự thân cận và có ảnh hưởng lớn đối với ông Trump. Bà từng điều hành chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 và giữ chức Chánh văn phòng Nhà Trắng từ ngày ông Trump trở lại nắm quyền.
Vị trí này giúp bà kiểm soát đáng kể hoạt động thường nhật của Nhà Trắng. Chánh văn phòng có nhiệm vụ điều phối lịch trình tổng thống, quản lý hoạt động của các cố vấn và kết nối những bộ phận khác nhau trong chính quyền.
Sau thất bại bầu cử, vị trí của bà Wiles trở thành chủ đề được quan tâm. Ngày 6/11, ông Trump thông báo Stephen Miller sẽ thay bà đảm nhiệm chức Chánh văn phòng Nhà Trắng.
Bà Wiles đã nộp đơn từ chức vào tối thứ Năm, theo thông tin từ các quan chức và cố vấn Nhà Trắng. Ông Trump tuyên bố bà sẽ chuyển sang hoạt động trong bộ máy chính trị của ông. Tổng thống đồng thời cảm ơn những đóng góp của bà trong thời gian giữ chức.
Stephen Miller là cố vấn lâu năm của ông Trump, từng đảm nhiệm chức Phó chánh văn phòng phụ trách chính sách. Ông cũng là một trong những nhân vật chủ chốt xây dựng chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền hiện nay.
Quyết định bổ nhiệm Miller cho thấy ông Trump tiếp tục đặt niềm tin vào những cộng sự trung thành. Tuy nhiên, lựa chọn này cũng làm dấy lên câu hỏi về khả năng điều chỉnh đường lối sau thất bại bầu cử.
Calley Means cáo buộc lợi ích doanh nghiệp chi phối chính sách
Những bất đồng trong Nhà Trắng không chỉ liên quan đến nhân sự và chiến lược chính trị. Một mặt trận khác xuất hiện quanh chương trình Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại (MAHA), sáng kiến gắn với Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.
Calley Means, cựu cố vấn của ông Kennedy và từng làm việc trong chính quyền Trump, đã đưa ra nhiều cáo buộc về ảnh hưởng của các nhóm lợi ích doanh nghiệp. Trong cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Joe Rogan, được công bố ngày 6/11, ông chỉ trích một số quan chức cấp cao cản trở các sáng kiến cải cách y tế.
Means cho rằng lợi ích của các ngành công nghiệp và tiền tài trợ chính trị đã tác động đến quá trình xây dựng chính sách. Ông cũng cáo buộc một số cố vấn Nhà Trắng ưu tiên quan hệ với doanh nghiệp hơn những mục tiêu mà phong trào MAHA theo đuổi.
Trong những chỉ trích nhắm vào Susie Wiles, Means cho rằng bà đã ngăn cản một số sáng kiến liên quan đến thực phẩm vì lo ngại ảnh hưởng đến nguồn đóng góp chính trị từ ngành đường. Đây là cáo buộc của Means, chưa đồng nghĩa với kết luận đã được xác minh độc lập.
Ông cũng đề cập đến ảnh hưởng của các nhóm vận động hành lang trong quá trình hoạch định chính sách. Những tranh cãi này đặt ra vấn đề về tính độc lập của các quyết định hành chính trước sức ép từ những ngành kinh doanh có lợi ích liên quan.
Chương trình MAHA hướng đến cải thiện sức khỏe cộng đồng thông qua những thay đổi về thực phẩm, dinh dưỡng và các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, bất đồng giữa những người thúc đẩy chương trình và các cố vấn chính trị có thể tác động trực tiếp đến khả năng thực hiện các sáng kiến.
Pete Hegseth đối mặt với sức ép về tương lai chính trị
Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng trở thành tâm điểm của những tranh luận sau bầu cử. Theo thông tin được công bố ngày 4/11, ông Trump đã hỏi các cố vấn liệu Hegseth có nên tiếp tục giữ chức hay không.
Những cuộc trao đổi này diễn ra sau khi đảng Cộng hòa chịu thất bại lớn. Một số nguồn tin am hiểu tình hình cho biết Tổng thống đang cân nhắc trách nhiệm của các quan chức liên quan đến những quyết định chính sách gây tranh cãi.
Tuy nhiên, chưa có quyết định chính thức về việc thay thế Hegseth. Ông Trump sau đó cũng tuyên bố không cân nhắc sa thải Bộ trưởng Chiến tranh.
Hegseth giữ vai trò quan trọng trong bộ máy an ninh và quốc phòng Mỹ. Bất kỳ thay đổi nào ở vị trí này đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động điều hành của Lầu Năm Góc, đặc biệt khi chính quyền đang phải giải quyết những vấn đề đối ngoại và quân sự phức tạp.
Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát tạo thêm áp lực
Những bất đồng nhân sự diễn ra đúng thời điểm ông Trump phải chuẩn bị cho một giai đoạn điều hành khó khăn hơn. Việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội sẽ làm thay đổi đáng kể khả năng thúc đẩy chương trình nghị sự của Nhà Trắng.
Với đa số tại Quốc hội, phe Dân chủ có thêm quyền lực trong hoạt động giám sát chính quyền. Các cuộc điều tra về chính sách, hoạt động của các cơ quan liên bang và trách nhiệm của quan chức cấp cao có thể trở thành trọng tâm trong thời gian tới.
Trong khi đó, đảng Cộng hòa phải giải quyết những bất đồng về chiến lược và nhân sự. Việc thay đổi Chánh văn phòng Nhà Trắng là bước điều chỉnh lớn đầu tiên sau thất bại bầu cử, nhưng chưa cho thấy những mâu thuẫn trong nội bộ đã được giải quyết.
Stephen Miller dự kiến tiếp quản chức Chánh văn phòng từ ngày 9/11. Ông sẽ phải điều phối hoạt động của Nhà Trắng trong thời điểm chính quyền Trump đối mặt đồng thời với áp lực từ Quốc hội đối lập và những tranh cãi ngay trong đội ngũ của mình.
Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
