Hạ nghị sĩ Cộng hòa Thomas Massie ngày 9/11/2026 tiếp tục thúc đẩy thủ tục luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại Washington.
Động thái này xuất hiện sau thất bại bầu cử của đảng Cộng hòa, trong lúc chính quyền Tổng thống Donald Trump chịu nhiều chỉ trích về cuộc chiến với Iran và các hoạt động quân sự ở nước ngoài.
Ông Massie cáo buộc người đứng đầu Lầu Năm Góc lạm dụng quyền lực, vượt quá thẩm quyền của Quốc hội và có những hành động vi phạm pháp luật.
Hạ viện Mỹ có thể xem xét nghị quyết trong những ngày tới, nhưng để cách chức ông Hegseth, Thượng viện phải đạt đa số hai phần ba trong một phiên xét xử luận tội.
Đây là diễn biến đáng chú ý vì ông Massie thuộc chính đảng Cộng hòa đang nắm quyền và nhắm tới một thành viên nội các do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm.
Những bất đồng về chính sách quân sự đang tạo thêm sức ép ngay trong nội bộ đảng cầm quyền.
Ông Thomas Massie thúc đẩy luận tội thành viên nội các cùng đảng
Thomas Massie là hạ nghị sĩ Cộng hòa đại diện bang Kentucky. Ông thường xuyên có những bất đồng với Tổng thống Donald Trump về một số vấn đề chính sách và quyền hạn của chính phủ liên bang.
Ông Massie đã khởi động nỗ lực luận tội Pete Hegseth từ tháng 9. Tuy nhiên, Hạ viện khi đó không tiến hành bỏ phiếu như dự kiến vì lãnh đạo cơ quan này kết thúc sớm kỳ họp trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Ngày 9/11, khi Quốc hội Mỹ trở lại hoạt động, ông Massie tiếp tục đưa các điều khoản luận tội ra trước Hạ viện. Động thái này nhằm khôi phục quy trình lập pháp và buộc các nghị sĩ phải thể hiện quan điểm về trách nhiệm của Bộ trưởng Quốc phòng.
Nghị quyết luận tội dài 34 trang gồm tám điều khoản. Các cáo buộc tập trung vào cách ông Hegseth điều hành Bộ Quốc phòng, chỉ đạo những chiến dịch quân sự và xử lý các vấn đề liên quan đến quyền tự do ngôn luận.
Ông Massie cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng đã có những hành động không phù hợp với nghĩa vụ của một quan chức cấp cao. Theo lập luận của nghị sĩ này, các hành động đó gây tổn hại đến nguyên tắc kiểm soát quyền lực và trật tự pháp luật của Mỹ.
Cuộc chiến với Iran là trọng tâm của các cáo buộc
Phần quan trọng nhất trong nỗ lực luận tội liên quan đến hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran. Ông Massie cáo buộc ông Hegseth chỉ đạo tiến hành chiến tranh mà không có sự cho phép cần thiết từ Quốc hội.
Ba điều khoản trong nghị quyết tập trung vào việc sử dụng lực lượng quân sự tại Iran. Chúng đề cập đến thẩm quyền tuyên chiến, các giới hạn pháp lý đối với hoạt động quân sự và việc tiếp tục chiến dịch khi chưa có sự chấp thuận của cơ quan lập pháp.
Ông Massie cũng đặt vấn đề về việc tuân thủ các quy định nhằm hạn chế thương vong dân thường. Một trong những cáo buộc liên quan đến cuộc không kích nhằm vào một trường học tại Iran, khiến vấn đề bảo vệ dân thường trở thành trọng tâm tranh luận.
Tranh cãi này liên quan trực tiếp đến Đạo luật quyền lực chiến tranh năm 1973 của Mỹ. Đạo luật quy định những giới hạn đối với quyền sử dụng lực lượng vũ trang của tổng thống khi chưa có sự cho phép của Quốc hội.
Quy định này được xây dựng nhằm tăng cường vai trò giám sát của Quốc hội đối với các hoạt động quân sự ở nước ngoài. Theo đó, tổng thống phải tuân thủ những điều kiện và thời hạn pháp lý nhất định khi triển khai quân đội vào các hoạt động thù địch mà chưa được Quốc hội cho phép.
Những tranh luận về thẩm quyền chiến tranh từ lâu đã tạo ra bất đồng giữa nhánh hành pháp và lập pháp Mỹ. Nỗ lực luận tội ông Hegseth đưa bất đồng này trở lại trung tâm hoạt động chính trị tại Washington.
Các hoạt động ở Yemen và Venezuela cũng bị đưa vào nghị quyết
Ngoài Iran, ông Massie còn đề cập đến vai trò của ông Hegseth trong các hoạt động quân sự tại Yemen và Venezuela. Những chiến dịch này nằm trong phạm vi các cáo buộc liên quan đến việc sử dụng quyền lực của Bộ Quốc phòng.
Đối với Yemen, nghị quyết đặt câu hỏi về tính hợp pháp của các hoạt động quân sự và việc bảo vệ dân thường. Ông Massie cho rằng những chiến dịch này được tiến hành mà không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp lý về thẩm quyền quân sự.
Tại Venezuela, các cáo buộc liên quan đến chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro. Ông Massie đặt vấn đề về cơ sở hiến pháp và pháp lý của hoạt động quân sự dẫn đến việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela.
Nghị quyết cũng đề cập đến các cuộc tấn công của quân đội Mỹ nhằm vào những tàu thuyền bị nghi liên quan đến hoạt động buôn bán ma túy. Một điều khoản khác tập trung vào cách Bộ Quốc phòng xử lý Thượng nghị sĩ Mark Kelly sau khi ông này cùng một nhóm nghị sĩ công khai kêu gọi quân nhân không tuân theo những mệnh lệnh trái pháp luật.
Như vậy, các cáo buộc không chỉ giới hạn ở chính sách đối ngoại. Chúng còn liên quan đến việc sử dụng quyền lực của Bộ Quốc phòng đối với những người chỉ trích chính quyền và các vấn đề về quyền tự do ngôn luận.
Thất bại bầu cử khiến nội bộ Cộng hòa thêm căng thẳng
Nỗ lực luận tội diễn ra khi đảng Cộng hòa vừa trải qua thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Cuộc chiến với Iran và những tác động kinh tế của xung đột trở thành những vấn đề gây tranh cãi trong cử tri Mỹ.
Những thiệt hại liên quan đến các căn cứ quân sự trong khu vực, gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz và giá năng lượng tăng cao tạo thêm áp lực đối với chính quyền. Một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa cũng bắt đầu công khai đặt câu hỏi về chiến lược quân sự và cách điều hành của Bộ trưởng Quốc phòng.
Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện James Comer, một nghị sĩ Cộng hòa tại Kentucky, cho biết vẫn còn nhiều câu hỏi về ông Hegseth. Ông cũng bày tỏ sự không hài lòng của cử tri Cộng hòa đối với diễn biến chiến tranh tại Iran.
Nghị sĩ French Hill thuộc bang Arkansas cho biết ông muốn nghe các lập luận trước khi quyết định có ủng hộ luận tội hay không. Ông phân biệt giữa những sai sót trong điều hành công việc và hành vi thực sự đủ căn cứ để cấu thành tội danh có thể dẫn tới luận tội.
Ở phía Dân chủ, lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries công khai ủng hộ việc luận tội ông Hegseth. Tuy nhiên, do đảng Cộng hòa vẫn kiểm soát Hạ viện trong giai đoạn hiện tại, kết quả phụ thuộc đáng kể vào số nghị sĩ Cộng hòa sẵn sàng bỏ phiếu chống lại một thành viên nội các cùng đảng.
Quy trình luận tội còn nhiều rào cản
Theo Hiến pháp Mỹ, Hạ viện có quyền thông qua các điều khoản luận tội bằng đa số phiếu đơn giản. Nếu Hạ viện thông qua nghị quyết, Thượng viện sẽ tiến hành xét xử và quyết định có kết tội hay không.
Để kết tội và cách chức một quan chức liên bang trong quy trình này, cần ít nhất hai phần ba số thượng nghị sĩ có mặt bỏ phiếu tán thành. Đây là ngưỡng rất cao, khiến việc luận tội thành công tại Hạ viện chưa đồng nghĩa với việc ông Hegseth chắc chắn mất chức.
Hơn nữa, những cáo buộc trong nghị quyết hiện là lập luận của ông Massie, chưa phải kết luận pháp lý về trách nhiệm của Bộ trưởng Quốc phòng. Quá trình xem xét tại Quốc hội sẽ quyết định liệu các cáo buộc có nhận được đủ sự ủng hộ chính trị hay không.
Cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện có thể diễn ra sớm nhất vào giữa tuần ngày 9/11. Kết quả sẽ cho thấy mức độ ủng hộ của các nghị sĩ đối với ông Hegseth, đồng thời phản ánh những bất đồng trong nội bộ đảng Cộng hòa về chiến dịch quân sự của chính quyền Trump.
Minh Hoa - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo CNN
