Thỏa thuận giữa Trump và Putin về việc Nga cung cấp diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu chưa tạo ra hiệu ứng giảm giá như kỳ vọng.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá diesel trung bình tại Mỹ đã tăng 7 cent mỗi gallon trong gần ba tuần sau khi thỏa thuận được công bố.
Ngày 28/10, giá một gallon diesel tại Mỹ đạt 6,35 đô la, tương đương khoảng 1,68 đô la một lít. Trước đó, vào ngày 9/10 — thời điểm Trump thông báo thỏa thuận — mức giá là 6,28 đô la mỗi gallon.
Tờ Wall Street Journal đưa tin ngày 28/10 rằng các nhà phân tích còn hoài nghi khả năng Nga thực hiện đầy đủ cam kết. Nguyên nhân nằm ở tình trạng các nhà máy lọc dầu của Nga và những hạn chế xuất khẩu mà nước này từng áp dụng.
Thỏa thuận được công bố sau cuộc điện đàm giữa Trump và Putin ngày 9/10. Tổng thống Mỹ cho biết Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300.000 tấn diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu.
Theo tuyên bố của ông Trump, Nga sẽ giao thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và tiếp tục cung cấp 1 triệu tấn ngay sau đó. Ông cũng nói rằng Moscow có thể giao thêm 3 triệu tấn trong thời gian ngắn, tùy thuộc vào năng lực vận hành của các nhà máy lọc dầu Nga.
Ngay sau thông báo, Bộ Tài chính Mỹ cấp giấy phép tạm thời cho phép diesel Nga lưu thông trên thị trường toàn cầu. Giấy phép này có hiệu lực đến ngày 7/4/2027 và áp dụng cho các lô hàng được xếp lên tàu kể từ ngày công bố.
Lô hàng đầu tiên chưa rõ điểm đến
Tuần trước, một tàu chở hơn 300.000 thùng diesel của Nga đã rời cảng Primorsk ở biển Baltic. Ban đầu, tàu thông báo hướng đến New York, nhưng sau đó thay đổi điểm đến thành “theo yêu cầu”.
Việc thay đổi này cho thấy cảng dỡ hàng vẫn chưa được xác nhận. Dữ liệu theo dõi tàu biển được Reuters dẫn lại cho thấy tàu Agioi Fanendes, treo cờ Malta, đã xếp 40.000 tấn diesel lưu huỳnh thấp tại Primorsk ngày 22/10 và dự kiến đến Mỹ ngày 7/11.
Đây được xem là lô hàng diesel Nga đầu tiên hướng đến Mỹ kể từ khi cựu Tổng thống Joe Biden ban hành lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ của Nga vào năm 2022. Người phát ngôn Điện Kremlin xác nhận một tàu chở diesel đã khởi hành theo thỏa thuận, nhưng không nói rõ hàng sẽ đến thị trường Mỹ hay nơi khác.
Khối lượng cung ứng còn khiêm tốn
Các chuyên gia cho rằng ngay cả khi Nga thực hiện đúng cam kết, lượng diesel bổ sung vẫn khó tạo ra thay đổi lớn trên thị trường. Trong tháng 10, nguồn cung theo thỏa thuận chỉ hơn 100.000 thùng mỗi ngày.
Mức này dự kiến tăng lên khoảng 125.000 thùng mỗi ngày trong tháng 11. Trong khi đó, Nga từng xuất khẩu khoảng 800.000 thùng diesel mỗi ngày vào năm 2025.
Sự chênh lệch cho thấy lượng hàng mới chỉ chiếm một phần nhỏ so với quy mô xuất khẩu thông thường của Nga, chứ chưa nói đến tổng cầu diesel toàn cầu. Diesel là nhiên liệu thiết yếu cho vận tải đường bộ, nông nghiệp, xây dựng và nhiều ngành sản xuất.
Giá diesel cao tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển hàng hóa và giá cả tiêu dùng. Tại Mỹ, nông dân ở vùng Trung Tây và các bang phụ thuộc nhiều vào diesel cho điện, sưởi ấm ở vùng xa cũng chịu áp lực chi phí lớn.
Bối cảnh chính sách đảo chiều
Thỏa thuận đánh dấu sự thay đổi rõ rệt trong chính sách của Washington đối với Moscow. Sau nhiều năm áp đặt biện pháp trừng phạt vì chiến tranh ở Ukraine, Mỹ tạm thời nới lỏng hạn chế đối với diesel Nga nhằm ứng phó giá nhiên liệu tăng cao.
Trump công bố thỏa thuận khi giá năng lượng toàn cầu đang ở mức cao và cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ dự kiến diễn ra ngày 3/11. Việc giảm giá xăng dầu vì thế trở thành một vấn đề chính trị nhạy cảm tại Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng nguồn cung thêm từ Nga có thể chỉ giúp cân bằng cục bộ. Nếu diesel Nga chuyển hướng sang Mỹ, các khách hàng truyền thống của Moscow có thể phải tìm nguồn thay thế, khiến hiệu ứng giảm giá toàn cầu bị hạn chế.
Đến ngày 28/10, giá diesel Mỹ vẫn cao hơn 7 cent mỗi gallon so với thời điểm thỏa thuận được công bố. Bước tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc các lô hàng Nga thực tế cập cảng, khối lượng giao hàng trong tháng 11 và khả năng duy trì hoạt động của hệ thống lọc dầu Nga.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Wall Street Journal và AAA
