Khả năng đảng Sự lựa chọn khác cho nước Đức (AfD) lần đầu tiên đứng đầu chính quyền một bang đang làm dấy lên lo ngại về an ninh tình báo tại Đức. Trọng tâm tranh luận là liệu một chính quyền do AfD lãnh đạo ở Sachsen-Anhalt có thể tiếp cận những dữ liệu nhạy cảm trong hệ thống trao đổi thông tin giữa các cơ quan bảo vệ hiến pháp hay không, cũng như nguy cơ thông tin được chia sẻ với đối tác quốc tế có thể bị lộ ra ngoài.
Konstantin von Notz, chính trị gia thuộc đảng Xanh (Die Grünen), cho rằng đây là rủi ro cần được xem xét nghiêm túc. Ông đặc biệt lo ngại về quan hệ giữa AfD và Nga, đồng thời cảnh báo rằng những nghi ngờ về độ an toàn của thông tin tình báo có thể làm suy yếu sự hợp tác giữa Đức với các quốc gia đối tác.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Hệ thống NADIS và vấn đề tiếp cận thông tin mật
NADIS là hệ thống thông tin tình báo được sử dụng để trao đổi dữ liệu giữa Cơ quan Liên bang Bảo vệ Hiến pháp Đức và các cơ quan bảo vệ hiến pháp cấp bang. Hệ thống lưu trữ thông tin phục vụ công tác của các cơ quan này, nhưng không đồng nghĩa mọi thành viên của chính quyền bang đều được quyền tự do truy cập toàn bộ dữ liệu mật.
Đặc biệt, khả năng tiếp cận thông tin còn phụ thuộc vào thẩm quyền và quy định áp dụng.
Việc một đảng tham gia lãnh đạo chính quyền bang vì thế không tự động đồng nghĩa với việc đảng đó có thể xem mọi hồ sơ tình báo của Đức hoặc của các quốc gia nước ngoài.
Tuy nhiên, nếu AfD thành lập chính quyền tại Sachsen-Anhalt, vấn đề kiểm soát quyền truy cập vẫn cần được làm rõ. Trong nhiều tháng, von Notz đã yêu cầu xem xét lại việc bang này tham gia hệ thống NADIS trong trường hợp AfD nắm quyền. Ông từng nêu vấn đề trên Deutschlandfunk và kêu gọi cân nhắc tách Sachsen-Anhalt khỏi cơ chế trao đổi thông tin chung.
Von Notz cảnh báo nguy cơ thông tin đến tay Nga
Theo von Notz, những lo ngại về khả năng ảnh hưởng từ bên ngoài không phải là giả thuyết thiếu cơ sở. Ông cho rằng những người ủng hộ AfD ở cả trong và ngoài nước có thể tìm cách tác động đến chính quyền bang trong tương lai.
Để giải thích mối lo ngại, chính trị gia đảng Xanh đề cập đến lập trường của AfD đối với Nga.
Theo đánh giá của ông, những kiến nghị đầu tiên của đảng này tại nghị viện Sachsen-Anhalt đã thể hiện mong muốn thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Moskva.
Von Notz cáo buộc AfD có những động thái phù hợp với lợi ích của Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời xem nhẹ lợi ích của Ukraine. Đây là nhận định của chính trị gia đảng Xanh, không phải bằng chứng cho thấy AfD đã chuyển giao thông tin mật hoặc có kế hoạch thực hiện việc đó.
Ông nhấn mạnh rằng mối lo ngại của giới an ninh không chỉ liên quan đến định hướng chính trị của một chính quyền bang. Vấn đề cốt lõi là liệu các cơ quan tình báo đối tác có còn tin tưởng vào khả năng bảo vệ thông tin của Đức nếu AfD tham gia vào những cơ cấu có liên quan đến dữ liệu nhạy cảm hay không.
Đức có thể chịu hệ quả trong hợp tác tình báo
Trong cuộc trao đổi với Jan Schipmann, von Notz cảnh báo rằng nếu các cơ quan tình báo nước ngoài cho rằng thông tin họ cung cấp không còn được bảo vệ an toàn, họ có thể ngừng chia sẻ dữ liệu với Đức. Theo ông, kịch bản đó sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến an ninh của nước này.
Hợp tác tình báo dựa nhiều vào khả năng bảo mật và sự tin cậy giữa các đối tác. Nếu một quốc gia lo ngại thông tin của mình có thể bị chuyển đến bên thứ ba, việc hạn chế chia sẻ dữ liệu là một rủi ro mà các cơ quan an ninh phải tính đến. Trong lập luận của von Notz, hậu quả không chỉ giới hạn ở Sachsen-Anhalt mà có thể ảnh hưởng đến năng lực thu thập và trao đổi thông tin của Đức trên phạm vi rộng hơn.
Những cảnh báo này đã được đưa ra trước cuộc bầu cử bang. Từ tháng 7, von Notz từng nói trên Deutschlandfunk rằng một chính quyền do AfD lãnh đạo có thể tiếp cận thông tin tình báo. Ông đề xuất xem xét việc tách Sachsen-Anhalt khỏi NADIS nếu đảng này lên nắm quyền.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius, thành viên đảng Dân chủ Xã hội (SPD), cũng từng bày tỏ lo ngại đáng kể trong mùa hè. Đến tháng 9, khi được hỏi về tình hình tại Sachsen-Anhalt, một người phát ngôn của Bộ Nội vụ Liên bang Đức cho biết các cơ quan an ninh đang ở trạng thái cực kỳ nhạy cảm và duy trì cảnh giác ở mức rất cao. Người phát ngôn không công bố những biện pháp cụ thể mà chính phủ có thể áp dụng.
Kết quả bầu cử chưa trao cho AfD đa số tuyệt đối
Trong cuộc bầu cử nghị viện bang ngày 6/9, AfD giành được 43,8% số phiếu tại Sachsen-Anhalt. Tuy nhiên, theo kết quả chính thức được nêu đảng này chỉ giành 39 trong tổng số 83 ghế, chưa đạt đa số tuyệt đối.
Vì vậy, dù kết quả bầu cử đưa AfD vào vị trí nổi bật trong chính trường bang, khả năng thành lập chính quyền và việc ai sẽ đảm nhiệm chức Thủ hiến vẫn chưa được xác định. Ulrich Siegmund, ứng cử viên hàng đầu của AfD, là người được nhắc đến trong cuộc tranh luận về vị trí lãnh đạo bang.
AfD bác bỏ cáo buộc rằng đảng này gây nguy hiểm cho an ninh nước Đức. Hồi tháng 7, Leif-Erik Holm, nghị sĩ AfD tại Quốc hội Liên bang Đức, đã phản đối những lo ngại tương tự trong cuộc trao đổi với Deutschlandfunk. Theo ông, các cảnh báo đang bị phóng đại nhằm ngăn cản AfD thành lập chính quyền bang.
Chưa có bằng chứng về việc chuyển dữ liệu cho Nga
Ở thời điểm được đề cập trong bài viết, chưa có bằng chứng cụ thể cho thấy một chính quyền AfD trong tương lai tại Sachsen-Anhalt sẽ chuyển thông tin mật của Đức cho Nga.
Vì thế, cần phân biệt giữa nguy cơ mà các chính trị gia cảnh báo, những tranh luận về quan hệ chính trị với Moskva và một hành vi tiết lộ thông tin đã được chứng minh.
Chính phủ Liên bang Đức vẫn xem xét những rủi ro tiềm tàng. Tuyên bố của Bộ Nội vụ trong tháng 9 cho thấy các cơ quan an ninh đang theo dõi tình hình với mức cảnh giác cao, nhưng chưa tiết lộ phương án xử lý cụ thể.
Cuộc tranh luận về AfD và hệ thống NADIS vì thế tập trung vào hai yêu cầu: bảo đảm các cơ quan cấp bang hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và duy trì niềm tin của các đối tác tình báo quốc tế.
Quyết định về quyền truy cập thông tin, nếu AfD tham gia lãnh đạo Sachsen-Anhalt, sẽ có ý nghĩa trực tiếp đối với cách Đức bảo vệ dữ liệu nhạy cảm. Trong khi các cảnh báo vẫn được đặt ra, cáo buộc về việc thông tin mật có thể đến tay Nga vẫn chưa được chứng minh.
Phạm Hương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Moin.de, Deutschlandfunk
