Không chỉ là chuyện mua thêm vài hộp thuốc
Khách hàng Đức có thể mua mỹ phẩm, đồ vệ sinh cá nhân và hàng gia dụng trên dm.de. Từ cuối năm 2025, họ còn có thể đặt mua thêm một số loại thuốc không cần đơn nhưng thuộc diện bắt buộc phải bán tại nhà thuốc. Sự kết hợp này từng được dm quảng bá như một giải pháp mua sắm thuận tiện, nhưng hiện đã trở thành vấn đề pháp lý lớn.
Ngày 23/9, Landgericht Karlsruhe mở phiên xét xử vụ kiện liên quan đến dịch vụ dm-med – nhà thuốc bán thuốc qua đường bưu điện do một công ty thuộc tập đoàn dm vận hành tại Cộng hòa Séc. Nguyên đơn là Wettbewerbszentrale, tổ chức chuyên giám sát và chống cạnh tranh không lành mạnh tại Đức.
Tòa án dự kiến công bố phán quyết vào ngày 9/12/2026.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
dm-med hoạt động như thế nào?
Theo mô hình hiện tại, khách hàng truy cập trang web của dm để mua các sản phẩm thuộc nhóm hàng Drogerie. Tại đây, họ cũng có thể tiếp cận danh mục thuốc không kê đơn nhưng vẫn thuộc nhóm apothekenpflichtig – tức chỉ được bán thông qua nhà thuốc được cấp phép.
Việc giao thuốc được thực hiện bởi dm-med, một nhà thuốc bán hàng qua bưu điện có trụ sở tại Cộng hòa Séc. dm khẳng định dm-med là đơn vị có tư cách pháp lý và giấy phép riêng, không phải là một quầy thuốc được mở bên trong các cửa hàng dm.
Tuy nhiên, trên thực tế, khách hàng có thể lựa chọn cả hàng tiêu dùng thông thường lẫn thuốc trong cùng một quá trình mua sắm trực tuyến. Chính sự liên kết này khiến các cơ quan cạnh tranh đặt câu hỏi về mức độ độc lập giữa dm và dm-med.
Vì sao Wettbewerbszentrale khởi kiện?
Wettbewerbszentrale không phản đối nguyên tắc bán thuốc trực tuyến. Tại Đức, việc mua thuốc qua một nhà thuốc bán hàng từ xa được cấp phép về cơ bản là hợp pháp.
Tranh cãi tập trung vào cách dm đưa dịch vụ dm-med vào hệ thống bán hàng của mình. Theo phía nguyên đơn, người tiêu dùng truy cập dm.de và được dẫn trực tiếp đến duy nhất một nhà thuốc là dm-med. Khách hàng không đứng trước sự lựa chọn giữa nhiều nhà thuốc trực tuyến khác nhau, như trên các nền tảng thương mại điện tử độc lập.
Wettbewerbszentrale cho rằng mô hình này có thể tạo ra một “góc nhà thuốc” ẩn trong hoạt động kinh doanh của một chuỗi bán lẻ mỹ phẩm và đồ gia dụng. Trên môi trường trực tuyến, ranh giới giữa cửa hàng Drogerie và nhà thuốc có nguy cơ bị làm mờ.
Những vấn đề chính được đưa ra trước tòa gồm:
- dm-med có thực sự là một doanh nghiệp độc lập hay thực chất là dịch vụ do dm cung cấp?
- Danh mục thuốc có được tách biệt đủ rõ khỏi các sản phẩm Drogerie hay không?
- dm có được phép sử dụng lượng khách hàng và hệ thống bán hàng của mình để dẫn họ đến một nhà thuốc cụ thể?
- Việc đặt thuốc cùng các sản phẩm tiêu dùng thông thường có làm giảm mức độ thận trọng của khách hàng khi sử dụng thuốc hay không?
Một trong những quy định được nhắc đến là lệnh cấm Zuführung – tức việc chủ động dẫn khách hàng đến một nhà thuốc cụ thể trong những trường hợp pháp luật không cho phép.
Lập luận của dm
dm bác bỏ cáo buộc vi phạm pháp luật và cho rằng mô hình kinh doanh hiện tại phù hợp với các quy định hiện hành.
Doanh nghiệp nhấn mạnh rằng khi chuyển sang khu vực mua thuốc, khách hàng được thông báo rõ đây là dịch vụ của dm-med – đối tác của dm. Theo dm, phần thuốc cũng được quản lý riêng, với giỏ hàng và hóa đơn tách biệt với các sản phẩm Drogerie.
dm cho rằng người tiêu dùng hoàn toàn tự quyết định việc có mua thuốc hay không. Việc nhà thuốc dm-med xuất hiện trên trang web của dm chỉ nhằm đơn giản hóa quá trình mua sắm, chứ không làm thay đổi bản chất pháp lý của hai hoạt động.
Tuy nhiên, điểm gây tranh luận là khách hàng vẫn có thể hoàn tất việc mua sản phẩm Drogerie và thuốc trong cùng một quy trình trực tuyến. Vì vậy, tòa án không chỉ xem xét cách dm đặt tên hay giới thiệu dm-med, mà phải đánh giá toàn bộ trải nghiệm của người mua.
Vấn đề bảo vệ người tiêu dùng
Thuốc apothekenpflichtig không được pháp luật Đức xem như một sản phẩm tiêu dùng thông thường. Dù không cần đơn, các loại thuốc này vẫn có thể gây tác dụng phụ, tương tác với thuốc khác hoặc bị sử dụng sai mục đích.
Nhà thuốc có trách nhiệm cung cấp thông tin về liều lượng, cách dùng, nguy cơ và những trường hợp cần tham khảo ý kiến bác sĩ. Các tổ chức trong ngành dược lo ngại rằng việc đặt thuốc cạnh dầu gội, mỹ phẩm hoặc đồ gia dụng có thể khiến khách hàng nhìn nhận thuốc như một mặt hàng mua nhanh.
Wettbewerbszentrale cảnh báo cách trình bày này có thể làm giảm sự thận trọng, đồng thời làm tăng nguy cơ sử dụng thuốc sai cách hoặc mua quá mức cần thiết, đặc biệt đối với các sản phẩm như thuốc giảm đau.
Tòa án chưa cấm dm bán thuốc
Tại phiên xét xử, thẩm phán Steffen Wesche cho biết tòa phải xem xét toàn bộ mô hình kinh doanh, thay vì chỉ đánh giá một quảng cáo hoặc một trang sản phẩm riêng lẻ. Câu hỏi trọng tâm được đặt ra là: đây là một nhà thuốc trực tuyến hợp tác với chuỗi Drogerie, hay là một “góc nhà thuốc” được tích hợp vào hoạt động kinh doanh của dm?
Đến thời điểm hiện tại, dm vẫn được phép duy trì dịch vụ dm-med. Tòa án chưa tuyên bố dm bán thuốc trái luật và cũng chưa ra lệnh buộc doanh nghiệp phải dừng hoạt động.
Phán quyết dự kiến được đưa ra ngày 9/12/2026. Dù vậy, vụ việc nhiều khả năng chưa kết thúc ở cấp sơ thẩm. Bên thua kiện có thể kháng cáo lên Oberlandesgericht Karlsruhe và sau đó, trong một số điều kiện nhất định, vụ án có thể được đưa lên Bundesgerichtshof – Tòa án Tối cao Liên bang Đức.
Có thể tạo tiền lệ cho thương mại điện tử
Vụ kiện dm-med không chỉ ảnh hưởng đến một doanh nghiệp. Phán quyết của tòa có thể định hình cách các chuỗi bán lẻ, nền tảng thương mại điện tử và nhà thuốc trực tuyến hợp tác trong tương lai.
Nếu mô hình của dm được chấp thuận, việc kết hợp sản phẩm Drogerie với thuốc trong cùng một hệ thống mua sắm có thể trở nên phổ biến hơn. Ngược lại, nếu tòa cho rằng ranh giới giữa hai lĩnh vực chưa đủ rõ ràng, dm có thể phải thay đổi cách tổ chức website, quy trình đặt hàng hoặc phương thức quảng bá.
Cho đến khi có phán quyết có hiệu lực cuối cùng, người tiêu dùng không nên hiểu rằng dm đã bị cấm bán thuốc hay dm-med chắc chắn phải đóng cửa. Điều đang diễn ra là một cuộc kiểm tra pháp lý đối với mô hình kinh doanh mới – mô hình có thể quyết định liệu thuốc trực tuyến ở Đức sẽ được xem là một dịch vụ nhà thuốc độc lập, hay chỉ là một phần mở rộng của hoạt động bán lẻ thông thường.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: tagesschau.de và ZDFheute
