Chuyên gia đề xuất 'nền kinh tế gần-toàn cầu' do Mỹ dẫn đầu để đối phó với Trung Quốc

Thời sự Đức 12 Tháng mười 2025 12 Tháng mười 2025

Trước các hành vi kinh tế mang tính độc tài của Trung Quốc, các chuyên gia đang kêu gọi chính quyền Tổng thống Trump thiết lập một trật tự kinh tế mới. Sáng kiến này đề xuất một liên minh thương mại độc quyền dành cho các quốc gia tuân thủ luật lệ, nhằm bảo vệ thị trường tự do.

Chuyên gia đề xuất 'nền kinh tế gần-toàn cầu' do Mỹ dẫn đầu để đối phó với Trung Quốc

Mối đe dọa từ chiến lược kinh tế của Bắc Kinh

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đối mặt với các hành vi thương mại mang tính độc tài, một câu hỏi cấp bách được đặt ra: Tại sao thế giới lại tin tưởng một chế độ như Đảng Cộng sản Trung Quốc làm nhà cung cấp chủ chốt cho vô số hàng hóa thiết yếu? Vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn khi Trung Quốc áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với khoáng sản quan trọng và pin lithium.

Trong khi Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu để có thể làm suy yếu năng lực phòng thủ của các nước khác, họ lại đồng thời làm ngập thị trường thế giới bằng ô tô sản xuất thừa và thép được trợ cấp khổng lồ. Chiến lược này đang bóp nghẹt các nhà sản xuất hoạt động theo cơ chế thị trường tự do.

Châu Âu cũng chịu áp lực

Không chỉ Mỹ, mọi nền kinh tế thị trường đều đang bị đe dọa. Các tập đoàn đa quốc gia ở châu Âu đang khẩn thiết kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) hành động trước nạn bán phá giá từ Trung Quốc. Một giám đốc điều hành cấp cao của hãng thép Đức Thyssenkrupp đã thẳng thắn thừa nhận rằng ngành thép của họ sẽ không thể sống sót nếu không có các biện pháp bảo vệ.

Phản ứng của chính quyền Trump và câu hỏi về tương lai

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã đáp trả Bắc Kinh bằng việc đe dọa một đợt áp thuế mới, siết chặt hơn nữa khả năng tiếp cận thị trường tiêu dùng khổng lồ của Mỹ. Thuế quan được xem là một biện pháp cấp thời và cần thiết trong bối cảnh hiện tại.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn hơn được đặt ra là giải pháp lâu dài là gì. Việc đối phó với một Trung Quốc đang trỗi dậy đầy tham vọng có thể sẽ là vấn đề mang tính định hình trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.

Đề xuất về một 'nền kinh tế gần-toàn cầu'

Các nhà phân tích cho rằng đã đến lúc thế giới cần giải phóng khỏi sự kiểm soát của Bắc Kinh, vốn được xây dựng dựa trên sự cưỡng ép và sức mạnh độc quyền trong nhiều thập kỷ. Thay vì tiếp tục nuôi dưỡng các đối thủ địa chính trị, Mỹ nên dẫn đầu xây dựng một "nền kinh tế gần-toàn cầu".

Đây sẽ là một liên minh tự nguyện của các quốc gia sẵn sàng cùng Mỹ dùng sức mạnh thị trường để bảo vệ chính thị trường. Những quốc gia tuân thủ quy tắc thương mại và kinh tế công bằng sẽ được ưu tiên tiếp cận thị trường, dòng vốn và công nghệ của Mỹ, trong khi các đối thủ sẽ bị hạn chế hoặc loại bỏ.

Sự tái cấu trúc này được xem là một cơ hội hiếm có kể từ hội nghị Bretton Woods năm 1944 để thiết lập một trật tự kinh tế toàn cầu mới, công bằng và bền vững hơn.

Các nguyên tắc cơ bản cho trật tự mới

Để xây dựng mô hình này, Mỹ phải xác định rõ các nguyên tắc cốt lõi, bao gồm:

Công bằng: Nền tảng phải dựa trên nguyên tắc thị trường thật sự. Các doanh nghiệp và công nhân Mỹ không thua vì thiếu năng suất, mà vì phải đối mặt với cạnh tranh không lành mạnh như lao động cưỡng bức, hủy hoại môi trường và thao túng giá. Sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng là do độc quyền và trợ cấp nhà nước, không phải do ưu thế tự nhiên.
Ổn định: Đây là điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng. Cuộc xâm lược Ukraine của Nga là một ví dụ điển hình về việc hành động của một quốc gia có thể gây bất ổn nghiêm trọng cho cả một khu vực, như đã xảy ra với châu Âu.

Nguyễn Thanh Bình ©Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC