Số người có bằng đại học thất nghiệp tại Đức đã đạt 372.000 người tính đến tháng 8/2026, mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này tăng liên tục trong năm năm qua và đặt ra thách thức lớn cho các tân cử nhân, kể cả trong những ngành từng được xem là có nhu cầu cao như công nghệ thông tin.
Cơ quan Lao động Liên bang Đức (Bundesagentur für Arbeit) công bố số liệu này ngày 11/11. Dù tình hình thất nghiệp tăng, người có trình độ đại học vẫn có cơ hội việc làm tốt hơn nhiều so với các nhóm lao động khác.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Số liệu tăng liên tục trong năm năm
Theo Cơ quan Lao động Liên bang Đức, số người có bằng đại học thất nghiệp đã tăng từ khoảng 208.000 người vào tháng 9/2021 lên khoảng 360.000 người vào tháng 9. Tính đến tháng 8/2026, con số này đạt 372.000 người.
Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất là các tân cử nhân dưới 30 tuổi, đặc biệt những người đang tìm kiếm vị trí khởi đầu. Trong giai đoạn từ tháng 9/2021 đến tháng 9/2026, số người thất nghiệp trong nhóm này tăng từ 23.000 lên khoảng 46.000 người.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh kinh tế Đức suy yếu kéo dài. Nhiều doanh nghiệp hạn chế đăng tuyển mới, trong khi chuyển đổi số, chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng làm thay đổi yêu cầu nhân lực.
Bằng đại học vẫn là lợi thế
Mặc dù số người thất nghiệp tăng, bằng đại học vẫn là một lớp bảo vệ quan trọng trước rủi ro mất việc. Năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp của nhóm người có bằng đại học chỉ đạt 3,3%, thấp hơn khoảng một nửa mức trung bình toàn quốc.
So sánh với các nhóm khác, người có bằng nghề được công nhận có tỷ lệ thất nghiệp 3,6%. Trong khi đó, nhóm không có bằng cấp chuyên môn chịu áp lực lớn hơn nhiều, với tỷ lệ thất nghiệp lên tới 21,3%.
Cơ quan Lao động Liên bang Đức cũng nhấn mạnh rằng người có bằng đại học thường tìm được việc làm nhanh hơn so với các nhóm trình độ khác. Thị trường lao động vẫn có nhu cầu tuyển dụng cao, một phần do biến động nhân khẩu học khiến nhiều vị trí cần được bổ sung.
Năm 2025, hơn hai triệu người có bằng đại học đã bắt đầu một công việc mới tại Đức. Trong số này, gần 700.000 người thuộc nhóm dưới 30 tuổi.
Ngành học quyết định cơ hội
Cơ hội việc làm không đồng đều giữa các ngành học. Theo số liệu năm 2025, nhóm giáo viên và ngành y, nha khoa có tỷ lệ thất nghiệp dưới 2%, là những nhóm có vị thế ổn định nhất.
Ngành luật có tỷ lệ thất nghiệp 3,3%, khoa học tự nhiên 3,6% và kỹ thuật 3,8%. Nhóm khoa học xã hội và nhân văn chịu áp lực cao hơn, với tỷ lệ thất nghiệp 4,7%.
Sự khác biệt này cho thấy việc chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với tân cử nhân. Các ngành gắn với nhu cầu xã hội bền vững, như giáo dục và y tế, vẫn duy trì mức thất nghiệp thấp hơn mức trung bình.
Ngành công nghệ thông tin chững lại
Công nghệ thông tin từng được xem là một trong những lĩnh vực có nhu cầu tuyển dụng mạnh nhất tại Đức. Tuy nhiên, số liệu đến tháng 10/2026 cho thấy ngành này cũng đang chững lại rõ rệt.
Khoảng 65.000 nhân sự công nghệ thông tin tại Đức đang thất nghiệp, tăng 13,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức cao nhất trong vòng mười năm qua của ngành.
Tỷ lệ thất nghiệp chung của toàn ngành công nghệ thông tin đạt 4,5%. Riêng nhóm nhân sự công nghệ thông tin có bằng đại học, chiếm 52% lực lượng lao động toàn ngành, có tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn, ở mức 3,5%.
Sự chững lại không đồng nghĩa với việc nhu cầu nhân lực công nghệ biến mất. Tuy nhiên, các vị trí mới xuất hiện chậm hơn và yêu cầu đối với ứng viên ngày càng cao, đặc biệt là kinh nghiệm thực tế và khả năng làm việc với công cụ trí tuệ nhân tạo.
AI thay đổi việc làm, chưa thay thế con người
Cơ quan Lao động Liên bang Đức đánh giá rằng trí tuệ nhân tạo không làm biến mất toàn bộ một nghề nghiệp. Thay vào đó, công nghệ này đang thay đổi cách thức thực hiện các công việc trong từng lĩnh vực.
Điều này có nghĩa người lao động cần thích ứng với công cụ mới, nâng cao kỹ năng chuyên môn và phát triển những năng lực khó thay thế bằng máy móc. Đối với sinh viên và tân cử nhân, kinh nghiệm thực tế trong thời gian học tập trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng.
Các hình thức như làm việc bán thời gian cho sinh viên (Werkstudent) hoặc thực tập (Praktikum) giúp người học tích lũy kinh nghiệm, làm quen với môi trường doanh nghiệp và xây dựng mạng lưới nghề nghiệp. Khả năng tiếng Đức cũng là một lợi thế rõ rệt, nhất là ở những vị trí đòi hỏi giao tiếp với khách hàng, cơ quan quản lý hoặc đội ngũ nội bộ.
Áp lực với du học sinh Việt Nam
Đối với nhiều du học sinh Việt Nam tốt nghiệp tại Đức, việc tìm hợp đồng lao động sau khi hoàn thành chương trình học đang trở nên khó khăn hơn. Một số người phải chuyển sang các quy định cư trú khác để có thêm thời gian tìm việc, trong đó có quy định về việc tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp theo Điều 16a và 16b của Luật Cư trú Đức (AufenthG).
Tình hình này phản ánh áp lực chung của thị trường lao động, nhưng cũng cho thấy tầm quan trọng của việc chuẩn bị sớm. Sinh viên cần chủ động tích lũy kinh nghiệm, trau dồi kỹ năng số, rèn luyện tiếng Đức và theo dõi những ngành có nhu cầu tuyển dụng thực tế.
Thị trường lao động Đức vẫn còn khả năng tiếp nhận người có bằng đại học. Tuy nhiên, cơ hội không còn được phân bổ đều như trước; người tìm việc cần kết hợp bằng cấp, kinh nghiệm thực tế và kỹ năng phù hợp với xu hướng chuyển đổi số.
Thành Phan - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bundesagentur für Arbeit
