Thủ tướng Đức Friedrich Merz kêu gọi xây dựng một thỏa thuận thương mại tự do quy mô lớn giữa Liên minh châu Âu (EU) và các nước thuộc Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Phát biểu tại Singapore ngày 27/10/2026, ông muốn tăng cường liên kết kinh tế giữa châu Âu và châu Á để bảo vệ thương mại quốc tế, củng cố chuỗi cung ứng và nâng cao sức cạnh tranh công nghệ.
Đề xuất được đưa ra khi nhiều nền kinh tế tìm cách bảo vệ lợi ích trước những thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu. Merz cho rằng châu Âu và các đối tác châu Á cần xây dựng những liên minh mới, thay vì để các rào cản thương mại làm suy yếu quan hệ kinh tế giữa các khu vực.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz - ảnh Tagesschau
Đề xuất thỏa thuận thương mại quy mô lớn với CPTPP
Singapore là điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du châu Á của ông Merz, dự kiến kéo dài đến thứ Sáu. Trong bài phát biểu tại đây, Thủ tướng Đức trình bày định hướng hợp tác của Berlin với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trên các lĩnh vực thương mại, an ninh và công nghệ.
Theo ông, trật tự quốc tế đang trải qua những thay đổi sâu sắc, khiến các cường quốc tầm trung ở châu Âu và châu Á phải tìm cách bảo vệ lợi ích chung. Hợp tác chặt chẽ hơn có thể giúp các nước duy trì một hệ thống quốc tế dựa trên quy tắc, đồng thời giảm nguy cơ phụ thuộc quá mức vào những đối tác riêng lẻ.
Merz đề xuất EU hướng tới một hiệp định thương mại liên khu vực với các thành viên CPTPP. Ông cho rằng sự kết hợp giữa hai khu vực có thể tạo ra sức nặng đáng kể trong việc bảo vệ và thúc đẩy hoạt động thương mại tự do, công bằng trên thế giới.
CPTPP được thành lập năm 2018 nhằm giảm các rào cản thương mại giữa những nền kinh tế thành viên. Khối có 12 quốc gia, trong đó có Canada, Australia, Chile và Anh, với tổng dân số gần 600 triệu người.
Một thỏa thuận giữa EU và CPTPP sẽ kết nối hai mạng lưới kinh tế rộng lớn. Tuy nhiên, đề xuất của Merz mới thể hiện định hướng chính sách, chưa đồng nghĩa với việc các bên đã bắt đầu đàm phán một hiệp định chung.
Kết nối các hiệp định thương mại hiện có
Bên cạnh đề xuất với CPTPP, Thủ tướng Đức muốn EU tận dụng tốt hơn những hiệp định thương mại tự do đã ký hoặc đang thúc đẩy với từng đối tác. Ông nhắc đến Indonesia, Philippines, Ấn Độ, Australia và Malaysia, đồng thời cho rằng châu Âu không nên dừng lại ở các thỏa thuận riêng lẻ.
Theo Merz, việc liên kết những mạng lưới thương mại này có thể phản ánh sát hơn thực tế sản xuất hiện nay. Hàng hóa thường trải qua nhiều quốc gia trong quá trình chế tạo, từ cung cấp nguyên liệu và linh kiện đến lắp ráp, phân phối và tiêu thụ. Vì vậy, các quy định thương mại tương thích hơn có thể giúp doanh nghiệp giảm trở ngại khi hoạt động xuyên biên giới.
Thủ tướng Đức cho biết EU và CPTPP, khi kết hợp, chiếm hơn một phần ba thương mại toàn cầu. Một khuôn khổ hợp tác rộng hơn có thể tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nhiều thị trường, đa dạng hóa nguồn cung và xây dựng quan hệ kinh doanh dài hạn.
Về lâu dài, Merz muốn EU tiến tới một hiệp định thương mại tự do với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Khối này hiện có 11 thành viên với tổng dân số gần 700 triệu người, tạo thành một thị trường lớn và có vai trò ngày càng đáng kể trong mạng lưới sản xuất quốc tế.
Đối với các doanh nghiệp Đức, quan hệ kinh tế sâu rộng hơn với Đông Nam Á có thể giúp mở rộng thị trường tiêu thụ và tiếp cận những trung tâm sản xuất mới. Tuy nhiên, kết quả cụ thể còn phụ thuộc vào quá trình thương lượng, các điều kiện tiếp cận thị trường và sự đồng thuận giữa những bên tham gia.
Phản đối xu hướng hạn chế thương mại toàn cầu
Merz mô tả đề xuất hợp tác liên khu vực là một lựa chọn khác với xu hướng hạn chế thương mại toàn cầu mà ông đang chứng kiến. Ông ám chỉ chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, đồng thời cảnh báo chủ nghĩa dân tộc kinh tế có thể đẩy các quốc gia đi sai hướng.
Thủ tướng Đức ủng hộ một trật tự thương mại quốc tế dựa trên quan hệ hòa bình và những quy tắc công bằng giữa các đối tác bình đẳng. Theo ông, các nền kinh tế cần hợp tác để bảo vệ lợi ích chung, thay vì chỉ tập trung vào những biện pháp mang tính đơn phương.
Hợp tác kinh tế cũng gắn với mục tiêu nâng cao năng lực công nghệ. Merz cho rằng châu Âu, các nước ASEAN, Nhật Bản và Hàn Quốc có thể phối hợp để nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo.
Đề xuất này đặt thương mại, chuỗi cung ứng và công nghệ trong cùng một chiến lược. Tuy nhiên, các hiệp định thương mại của EU thuộc thẩm quyền đàm phán của Liên minh, không phải Chính phủ Đức riêng lẻ. Vì vậy, Berlin có thể thúc đẩy định hướng chính sách nhưng không thể tự mình quyết định việc đàm phán hoặc ký kết thỏa thuận với các nước thành viên CPTPP.
Singapore muốn mở rộng quan hệ kinh tế với Đức
Trong cuộc gặp với Thủ tướng Singapore Lawrence Wong, Merz cũng thảo luận về hợp tác kinh tế song phương. Ông Wong bày tỏ quan ngại trước xu hướng hạn chế thương mại tự do và tình trạng thế giới ngày càng phân mảnh.
Nhà lãnh đạo Singapore cho biết nước này muốn tăng cường kết nối giữa các khu vực, trong đó có quan hệ với Đức. Ông đồng thời khẳng định các nhà đầu tư Singapore vẫn nhìn nhận Đức và châu Âu như những điểm đến có tiềm năng dài hạn, thay vì chỉ cân nhắc lợi ích trong một nhiệm kỳ bầu cử.
Singapore giữ vai trò trung tâm tài chính và cửa ngõ kinh doanh quan trọng tại châu Á. Gần 2.400 doanh nghiệp Đức đặt trụ sở tại đây, tạo nền tảng cho các hoạt động thương mại, đầu tư và kết nối với những thị trường trong khu vực.
Tháp tùng Merz trong chuyến công du là một phái đoàn kinh tế cấp cao của Đức. Sự hiện diện này cho thấy Berlin muốn kết hợp đối thoại chính trị với việc thúc đẩy quan hệ doanh nghiệp và tìm kiếm cơ hội hợp tác tại châu Á.
Trong bước tiếp theo, đề xuất về thỏa thuận giữa EU và CPTPP cần được xem xét ở cấp Liên minh châu Âu và các đối tác liên quan. Chưa có quyết định cụ thể về thời điểm đàm phán hoặc tiến trình ký kết một hiệp định thương mại liên khu vực.
Thành Lộc - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Tagesschau (ARD)
