Zelensky nêu điều kiện để ngừng bắn với Nga
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định Kyiv không chấp nhận nhượng bất kỳ phần lãnh thổ nào cho Nga. Trong cuộc phỏng vấn với CNN tại Kyiv ngày 22/10, ông cho biết Ukraine sẵn sàng tìm kiếm giải pháp chấm dứt giao tranh, nhưng bác bỏ việc chuyển giao đất đai như một điều kiện hòa bình.
Zelensky đề cập khả năng đóng băng chiến tuyến hiện tại để tạo điều kiện cho lệnh ngừng bắn. Theo ông, hai bên cần chấm dứt đổ máu trước khi tiến hành đàm phán. Tuy nhiên, việc ngừng giao tranh không đồng nghĩa với việc Ukraine công nhận những vùng đất Nga đang kiểm soát thuộc chủ quyền Nga.
Vì sao Ukraine bác bỏ việc nhượng lãnh thổ?
Zelensky cho rằng vấn đề lãnh thổ không thể được đánh giá đơn thuần bằng diện tích trên bản đồ. Mỗi vùng đất đều gắn với cuộc sống của người dân, những người bảo vệ quê hương và những mất mát mà Ukraine phải chịu trong chiến tranh.
Ông nhấn mạnh nhiều người Ukraine đã hy sinh để bảo vệ nền độc lập và lãnh thổ quốc gia. Vì vậy, câu hỏi nhượng bao nhiêu kilomet vuông không chỉ là phép tính địa lý, mà còn liên quan đến chủ quyền và những tổn thất của đất nước.
Lập trường này đặt ra giới hạn đối với khả năng nhượng bộ của Kyiv. Một thỏa thuận ngừng bắn có thể giúp giảm thương vong, nhưng việc chính thức từ bỏ lãnh thổ sẽ tạo ra vấn đề lớn về chủ quyền quốc gia và tính hợp pháp của quyết định chính trị.
Đối với Zelensky, đóng băng chiến tuyến và công nhận chủ quyền của Nga là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Ukraine có thể xem xét chấm dứt giao tranh tại những vị trí hiện tại mà không từ bỏ yêu sách đối với các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng.
Kyiv không công nhận các vùng đất bị chiếm đóng là lãnh thổ Nga
Trong cuộc phỏng vấn, Zelensky tuyên bố không ai công nhận những vùng lãnh thổ Ukraine đang bị chiếm đóng tạm thời là lãnh thổ Nga. Ông cho rằng Moscow hiểu thực tế này, đồng thời nhấn mạnh việc không hiểu điều đó là vấn đề của những người có quan điểm khác.
Phát biểu phản ánh sự phân biệt giữa quyền kiểm soát thực tế và chủ quyền pháp lý. Việc một bên kiểm soát một khu vực không tự động đồng nghĩa với việc chủ quyền đối với khu vực đó được công nhận.
Do đó, ngay cả khi hai bên đạt thỏa thuận giữ nguyên chiến tuyến, quy chế pháp lý của những vùng đất tranh chấp vẫn có thể chưa được giải quyết. Một lệnh ngừng bắn có thể xác định nơi các lực lượng dừng giao tranh, nhưng không nhất thiết giải quyết vấn đề biên giới hoặc quyền sở hữu lãnh thổ lâu dài.
Zelensky hoài nghi cam kết hòa bình của Putin
Bên cạnh vấn đề lãnh thổ, Zelensky bày tỏ sự thiếu tin tưởng đối với những cam kết hòa bình của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Theo lập trường mà nhà lãnh đạo Ukraine nêu ra, Nga vẫn duy trì các yêu cầu tối đa đối với Ukraine, trong đó có những đòi hỏi liên quan đến lãnh thổ.
Những bất đồng này tiếp tục cản trở triển vọng đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Trong khi Kyiv bác bỏ việc từ bỏ đất đai, các yêu cầu của Moscow khiến Ukraine nghi ngờ khả năng hình thành một thỏa hiệp có thể chấp nhận được.
Nếu được thống nhất, việc đóng băng chiến tuyến có thể giúp giảm giao tranh nhưng chưa giải quyết được các bất đồng chính trị. Với Kyiv, mục tiêu không chỉ là chấm dứt tiếng súng, mà còn phải bảo vệ chủ quyền và hạn chế nguy cơ chiến tranh tái diễn.
Hiến pháp Ukraine đặt ra giới hạn đối với việc nhượng đất
Vấn đề nhượng lãnh thổ còn liên quan đến khuôn khổ pháp lý của Ukraine. Tổng thống không thể tùy ý quyết định mọi vấn đề chủ quyền mà không chịu sự ràng buộc của Hiến pháp và các quy trình pháp lý liên quan.
Theo nội dung được nêu, Hiến pháp Ukraine đặt ra giới hạn đối với việc nhượng lãnh thổ. Vì vậy, một quyết định chuyển giao đất đai không thể chỉ dựa vào ý chí cá nhân của tổng thống, mà phải được xem xét trong khuôn khổ hiến định của quốc gia.
Rào cản pháp lý này khiến những đề xuất chấm dứt chiến tranh bằng cách trao lãnh thổ cho Nga trở nên phức tạp hơn. Các cuộc đàm phán có thể tập trung vào ngừng bắn, giám sát và bảo đảm an ninh, nhưng không thể mặc nhiên coi việc chuyển giao đất đai là quyết định thuộc toàn quyền của tổng thống.
Ngừng bắn chưa đồng nghĩa với hòa bình lâu dài
Những phát biểu ngày 22/10 cho thấy Zelensky vẫn để ngỏ khả năng thảo luận về việc chấm dứt giao tranh. Tuy nhiên, Ukraine không chấp nhận đánh đổi chủ quyền lãnh thổ để đổi lấy một thỏa thuận ngừng bắn.
Hiệu quả của phương án đóng băng chiến tuyến sẽ phụ thuộc vào các điều kiện cụ thể và mức độ tuân thủ cam kết của hai bên. Trong khi đó, sự thiếu tin tưởng giữa Kyiv và Moscow tiếp tục là trở ngại đối với một giải pháp chính trị lâu dài.
Thông điệp của Zelensky thể hiện rõ hai điểm: Ukraine sẵn sàng tìm kiếm con đường dẫn đến ngừng bắn, nhưng không coi lãnh thổ quốc gia là thứ có thể định giá bằng kilomet vuông. Bất kỳ giải pháp nào cũng phải tính đến sự hy sinh của người dân, nền độc lập và những giới hạn pháp lý của đất nước.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo CNN
