Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Mức đóng bảo hiểm: Gánh nặng tăng dần
Hiện nay, người lao động tại Đức phải đóng khoảng 3,6% thu nhập trước thuế vào quỹ bảo hiểm chăm sóc dài hạn. Với những người không có con, mức đóng cao hơn, khoảng 4,2%. Ngược lại, người có con được giảm trừ tùy theo số lượng con.
Đây là khoản đóng bắt buộc, được khấu trừ trực tiếp từ lương hàng tháng.
Quỹ chi trả cho những ai?
Quỹ Pflegeversicherung được sử dụng để hỗ trợ các trường hợp cần chăm sóc dài hạn, với trọng tâm là chăm sóc tại nhà.
- Khoảng 85% người cần chăm sóc đang sống tại nhà
- Chỉ khoảng 15% sống trong các cơ sở dưỡng lão
Điều này cho thấy hệ thống chăm sóc của Đức phụ thuộc lớn vào vai trò của gia đình.
Các khoản chi chính gồm:
- Trợ cấp chăm sóc (Pflegegeld) theo cấp độ:
- Cấp độ 2: khoảng 347 euro/tháng
- Cấp độ 3: khoảng 599 euro/tháng
- Cấp độ 4: khoảng 800 euro/tháng
- Cấp độ 5: khoảng 990 euro/tháng
- Các khoản hỗ trợ khác ít được chú ý:
- Đóng bảo hiểm hưu trí cho người chăm sóc
- Bảo hiểm tai nạn
- Hỗ trợ đào tạo chăm sóc
- Chi trả dịch vụ điều dưỡng chuyên nghiệp
Đây là những khoản chi đáng kể nhưng thường không được nhìn thấy trực tiếp.
Thâm hụt tài chính ngày càng rõ rệt
Theo số liệu gần đây:
- Quý I/2026: thâm hụt khoảng 667 triệu euro
- Dự báo cả năm 2026: thiếu hụt khoảng 1 tỷ euro
- Quỹ đã phải tạm vay ngân sách liên bang để duy trì hoạt động
Nguyên nhân: Không chỉ là quản lý
Tình trạng thiếu hụt không đơn thuần do yếu tố quản lý, mà bắt nguồn từ biến đổi cấu trúc xã hội:
- Dân số già hóa nhanh
- Số người cần chăm sóc tăng mạnh
- Tuổi thọ trung bình ngày càng cao
- Tỷ lệ người đóng bảo hiểm giảm tương đối
Nói cách khác, số người thụ hưởng tăng nhanh hơn số người đóng góp.
Vai trò âm thầm của gia đình
Khoảng 85% người cần chăm sóc hiện đang được chăm sóc tại nhà. Điều này đồng nghĩa với việc hàng triệu gia đình đang đóng vai trò “trụ cột không chính thức” của hệ thống.
Nếu không có lực lượng này, các cơ sở dưỡng lão hiện tại khó có thể đáp ứng nhu cầu thực tế.
Cộng đồng người Việt tại Đức: Tác động ngày càng rõ
Xu hướng già hóa cũng đang hiện hữu trong cộng đồng người Việt tại Đức:
- Thế hệ đến Đức từ những năm 1980–1990 đang bước vào tuổi cao
- Nhu cầu chăm sóc cha mẹ già trong gia đình tăng lên
- Một bộ phận người Việt cũng đang tiến gần đến độ tuổi cần chăm sóc dài hạn
Bên cạnh đó:
- Có gia đình chăm sóc người thân mắc bệnh mãn tính hoặc khuyết tật
- Nhiều người phải vừa đi làm, vừa chăm sóc cha mẹ tại nhà
Với đặc trưng văn hóa coi trọng chăm sóc gia đình và hạn chế đưa người thân vào viện dưỡng lão, vai trò chăm sóc tại nhà trong cộng đồng người Việt càng trở nên quan trọng.
Những hướng cải cách đang được thảo luận
Hiện chưa có quyết định chính thức, nhưng các cuộc thảo luận chính sách tập trung vào bốn hướng:
- Tăng mức đóng bảo hiểm
- Tăng theo lộ trình từng bước để giảm sốc cho người dân
- Giảm tốc độ tăng trợ cấp Pflegegeld (khiến giá trị thực tế giảm theo thời gian)
- Tăng phần chi trả trực tiếp của người dân, đặc biệt trong viện dưỡng lão
Áp lực phía trước
Dù quỹ chưa rơi vào khủng hoảng, nhưng:
- Tình trạng thâm hụt kéo dài ở mức hàng trăm triệu đến hàng tỷ euro mỗi năm
- Phải phụ thuộc vào nguồn vay ngân sách
- Áp lực dự kiến sẽ tăng mạnh khi thế hệ “baby boomer” đồng loạt nghỉ hưu
Trong bối cảnh đó, bài toán không chỉ là cân đối tài chính, mà còn là khả năng duy trì một hệ thống chăm sóc bền vững trong xã hội già hóa nhanh.
Câu hỏi đặt ra là: khi gia đình không còn đủ khả năng đảm nhận vai trò chăm sóc tại nhà, hệ thống hiện tại sẽ thích ứng ra sao?
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo AOK/Spiegel online
Ý kiến bạn đọc