Cảnh sát và hải quan Đức đang đẩy mạnh chiến dịch thanh tra ngành xây dựng, nhà hàng, giao hàng... phát hiện hàng loạt vụ vi phạm lao động bất hợp pháp. Người lao động, đặc biệt là cộng đồng người Việt, cần cảnh giác trước những lời mời việc làm 'nóng' nhưng rủi ro.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Nâng qui mô thanh tra, những ngành nào bị nhắm tới?
Từ những năm gần đây, lực lượng tài chính chuyên trách chống lao động chui – Finanzkontrolle Schwarzarbeit (FKS) thuộc Cục Hải quan Đức (Zoll) – đã liên tục mở rộng chiến dịch thanh tra nhằm vào các ngành sử dụng nhiều lao động như xây dựng, nhà hàng, vệ sinh, vận chuyển và dịch vụ.
Những cuộc kiểm tra đột xuất tại hàng trăm địa điểm trên khắp 9 bang của Đức năm nay đã hé lộ hàng loạt hành vi vi phạm từ khai báo không đầy đủ, trốn đóng bảo hiểm xã hội cho đến sử dụng lao động ngoại quốc không có giấy phép hợp lệ.
Ba vụ việc tiêu biểu vừa bị phát hiện
Kiểm tra 76 địa điểm xây dựng, nghi vấn 1,3 triệu euro thất thoát
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Trong chiến dịch lớn nhất vừa qua, khoảng 400 nhân viên FKS đã tiến hành khám xét 76 địa điểm liên quan đến ngành xây dựng tại 9 bang của Đức.
Các đối tượng nghi ngờ đã lợi dụng hóa đơn giả, công ty trung gian để che giấu lương bổng “chui”, khiến hệ thống bảo hiểm xã hội thiệt hại ước tính 1,3 triệu euro.
Đáng chú ý, nhiều lao động không có giấy phép cư trú hoặc giấy phép làm việc hợp lệ cũng bị phát hiện trong quá trình này.
Nhà hàng châu Á ở Görlitz: chủ quán bị khởi tố vì thuê người không khai báo
Tại Görlitz, bang Sachsen, chủ một nhà hàng châu Á đã bị hải quan Đức khám xét cả cơ sở kinh doanh lẫn nhà riêng sau những cáo buộc sử dụng lao động không đăng ký từ năm 2023. Những người bị thuê không có giấy phép làm việc và không được đóng bảo hiểm xã hội theo đúng quy định.
Đây là một trong những vụ việc điển hình về tình trạng lao động chui trong ngành dịch vụ.
Ngành giao hàng tại Baden-Württemberg vào tầm ngắm
Ngành chuyển phát nhanh cũng nằm trong danh sách thanh tra dài kỳ của hải quan Đức.
Hàng nghìn nhân viên FKS đã kiểm tra các trung tâm phân phối, doanh nghiệp vận chuyển, tập trung vào hợp đồng lao động, mức lương tối thiểu, việc đóng bảo hiểm xã hội và tình trạng giấy tờ của lao động thông qua các công ty thầu phụ. Những cuộc rà soát này nhằm đảm bảo mọi doanh nghiệp tuân thủ luật pháp lao động Đức một cách nghiêm ngặt.
Rủi ro không thể xem thường đối với người lao động Việt Nam
Cộng đồng người Việt tại Đức, đặc biệt là những người mới sang hoặc đang tìm việc kiếm thêm thu nhập, thường trở thành mục tiêu của những lời mời chào hấp dẫn nhưng đầy rủi ro:
- “Làm vài tháng không cần hợp đồng” – một lời hứa suông có thể biến thành án phạt tiền hoặc điều tra hình sự.
- “Nhận tiền mặt, không cần khai báo” – hành vi này không chỉ vi phạm luật thuế mà còn tước đi quyền lợi bảo hiểm xã hội của người lao động.
- “Dùng giấy tờ của người khác để đi làm” – hành vi gian lận có thể dẫn đến trục xuất hoặc cấm tái nhập cảnh.
- “Làm thêm ngoài ngành nghề được phép trong thẻ cư trú” – vi phạm này có thể hủy hoại toàn bộ quá trình gây dựng cuộc sống và định cư lâu dài của người lao động.
Những hệ lụy không chỉ dừng lại ở mức phạt tiền hay điều tra hành chính:
- Người lao động có thể bị đẩy vào tình trạng không được bảo vệ khi xảy ra tai nạn lao động.
- Giấy phép cư trú có thể bị thu hồi hoặc khó gia hạn khi cơ quan chức năng phát hiện vi phạm.
- Hồ sơ xin định cư lâu dài hoặc nhập quốc tịch sau này sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí không thể thực hiện được.
Lời khuyên quan trọng cho người lao động
Người Việt tại Đức, dù trong bất kỳ ngành nghề nào, cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc sau trước khi nhận bất kỳ công việc nào:
- Yêu cầu hợp đồng lao động rõ ràng – không bao giờ chấp nhận làm việc khi không có giấy tờ pháp lý.
- Kiểm tra giới hạn công việc ghi trong Aufenthaltstitel (giấy phép cư trú) – chỉ làm những công việc được phép theo quy định.
- Đảm bảo công việc được đăng ký bảo hiểm xã hội – đây là quyền lợi cơ bản và nghĩa vụ pháp lý của người lao động lẫn người sử dụng lao động.
- Lương phải tuân thủ mức tối thiểu của Đức – không chấp nhận mức lương thấp hơn quy định hoặc trả bằng tiền mặt không khai báo.
Kiếm thêm thu nhập là nhu cầu chính đáng, nhưng một quyết định sai lầm khi nhận việc “dễ dàng” có thể khiến người lao động phải trả giá bằng cả tương lai tại Đức.
Những rủi ro từ lao động chui không chỉ ảnh hưởng đến tài chính ngay lập tức mà còn đe dọa toàn bộ quá trình hội nhập và định cư lâu dài của cộng đồng người Việt tại đất nước này.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc