Trước tình trạng số ngày nghỉ bệnh tại các doanh nghiệp liên tục ở mức cao, liên minh cầm quyền giữa SPD và CDU/CSU tại Đức đang lên kế hoạch siết chặt các quy định liên quan đến việc cấp và nộp giấy nghỉ bệnh của người lao động. Động thái này được kỳ vọng sẽ giảm thiểu tình trạng vắng mặt không rõ ràng tại nơi làm việc.
Theo quyết định mới nhất từ Ủy ban Liên minh, trong tương lai, người lao động sẽ phải xuất trình giấy xác nhận mất khả năng lao động ngay từ ngày đầu tiên bị ốm. Thủ tướng Friedrich Merz đã nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp vẫn có thể áp dụng những ngoại lệ riêng theo chính sách nội bộ của công ty.
Không chỉ vậy, chính phủ Đức cũng dự định xử phạt nghiêm khắc hơn đối với các hành vi cấp giấy nghỉ bệnh không đúng quy định, chiếu theo Điều 278 của Bộ luật Hình sự Đức. Đây được xem là một biện pháp mạnh tay nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Hiện trạng và đề xuất thay đổi lớn
Hiện nay, người lao động chỉ cần xuất trình giấy nghỉ bệnh từ ngày thứ tư trở đi. Tuy nhiên, đề xuất mới của chính phủ muốn bãi bỏ hoàn toàn hình thức xin giấy nghỉ bệnh qua điện thoại – một quy định từng được áp dụng rộng rãi.
Kể từ cuối năm 2023, bệnh nhân có thể được bác sĩ xác nhận mất khả năng lao động mà không cần đến phòng khám. Điều kiện là họ phải từng được điều trị tại phòng khám đó và không có triệu chứng nghiêm trọng. Giấy nghỉ bệnh qua điện thoại có thể được cấp tối đa năm ngày theo lịch.
Quy định này được ban hành theo hướng dẫn của Ủy ban Liên bang Hỗn hợp, bao gồm các bác sĩ, quỹ bảo hiểm y tế và bệnh viện. Đây là mô hình được xây dựng dựa trên quy định đặc biệt từng áp dụng trong đại dịch COVID-19, nhằm hạn chế sự lây nhiễm trong cộng đồng.
Thủ tướng Merz và mối lo ngại về tỷ lệ nghỉ bệnh
Theo quy định hiện hành, nếu không thể đi làm vì lý do sức khỏe, người lao động phải báo ngay cho công ty.
Nếu thời gian mất khả năng lao động kéo dài quá ba ngày theo lịch, người lao động phải nộp giấy xác nhận của bác sĩ chậm nhất vào ngày làm việc kế tiếp. Tuy nhiên, người sử dụng lao động vẫn có quyền yêu cầu xuất trình giấy nghỉ bệnh sớm hơn.
Ngay từ năm ngoái, Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) đã nhiều lần bày tỏ quan ngại về tỷ lệ nghỉ bệnh cao tại Đức.
Ông cũng đặt câu hỏi về việc tiếp tục cho phép xin giấy nghỉ bệnh qua điện thoại. Bộ trưởng Y tế Nina Warken (CDU) sau đó cũng đã tuyên bố sẽ xem xét lại quy định này.
Góc nhìn khác: Giấy nghỉ bệnh qua điện thoại có phải là thủ phạm?
Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu gần đây lại đưa ra một góc nhìn khác. Các nghiên cứu này chỉ ra rằng hình thức xin giấy nghỉ bệnh qua điện thoại không phải là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ nghỉ bệnh tăng cao.
Đầu tháng 10 năm 2025, Viện Trung ương về Chăm sóc Y tế thuộc hệ thống bác sĩ điều trị theo bảo hiểm y tế công đã công bố một nghiên cứu. Kết quả cho thấy nguyên nhân chủ yếu là đại dịch COVID-19 và việc áp dụng giấy nghỉ bệnh điện tử (eAU).
Theo nghiên cứu này, hệ thống eAU giúp ghi nhận đầy đủ hơn các trường hợp nghỉ bệnh. Vì toàn bộ giấy nghỉ bệnh hiện đều được xử lý điện tử, tất cả các trường hợp đều được đưa vào thống kê, kể cả những trường hợp trước đây có thể không được người sử dụng lao động chuyển tiếp đầy đủ.
Quỹ bảo hiểm y tế DAK cũng đưa ra kết luận tương tự, không phát hiện có hiện tượng 'lạm dụng có hệ thống' đối với việc xin giấy nghỉ bệnh qua điện thoại. Liên đoàn các Trung tâm Bảo vệ Người tiêu dùng Đức cũng đánh giá giấy nghỉ bệnh qua điện thoại là 'một mô hình thành công' và là 'ví dụ điển hình về việc giảm bớt thủ tục hành chính'.
Quyết định siết chặt quy định về giấy nghỉ bệnh của chính phủ Đức cho thấy một nỗ lực rõ ràng nhằm kiểm soát tỷ lệ nghỉ việc cao và tăng cường trách nhiệm trong hệ thống lao động. Việc yêu cầu giấy xác nhận ngay từ ngày đầu tiên và bãi bỏ hình thức xin qua điện thoại được kỳ vọng sẽ tạo ra sự minh bạch hơn cho các doanh nghiệp.
Dù vậy, những nghiên cứu gần đây đã đặt ra một câu hỏi lớn về nguyên nhân thực sự đằng sau tỷ lệ nghỉ bệnh tăng cao, gợi ý rằng các yếu tố như đại dịch và sự thay đổi trong cách thức thống kê có thể đóng vai trò quan trọng hơn. Điều này tạo ra một cuộc tranh luận thú vị giữa nhu cầu quản lý chặt chẽ của chính phủ và những dữ liệu thực tế từ các chuyên gia y tế.
Trong bối cảnh này, việc cân bằng giữa lợi ích của người lao động, sự tiện lợi trong thủ tục hành chính và yêu cầu về hiệu suất, minh bạch của doanh nghiệp vẫn sẽ là một thách thức lớn đối với Đức trong thời gian tới.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Welt/Apotheken Umschau
Ý kiến bạn đọc