Hai cuộc bầu cử cấp bang tại Berlin và Mecklenburg-Vorpommern giáng một đòn nặng vào CDU của Thủ tướng Friedrich Merz, mở ra giai đoạn chính trị nhiều thách thức cho nước Đức.
Đêm 20.9.2026 là ngày bầu cử nhiều biến động tại Đức. Cử tri Berlin bầu lại Hạ viện bang, còn Mecklenburg-Vorpommern bầu Quốc hội bang. Hai cuộc bầu cử cấp bang nhưng mang ý nghĩa vượt khỏi phạm vi địa phương, trở thành phép thử đối với chính sách của Chính phủ Liên bang do Thủ tướng Friedrich Merz (CDU) đứng đầu.
Ảnh Christian Mang/Reuters
Kết quả bước đầu cho thấy CDU chịu tổn thất lớn, trong khi các lực lượng chính trị khác có bước tiến đáng kể. Điều này đặt Chính phủ Liên bang trước nhiều sức ép mới.
Thất bại nặng ở Mecklenburg-Vorpommern
Theo dự báo của ARD, tại Mecklenburg-Vorpommern, AfD dẫn đầu với khoảng 37,9%, SPD khoảng 35,7%.
CDU chỉ đạt khoảng 5%, mức thấp chưa từng có trong một cuộc bầu cử Quốc hội bang kể từ khi Cộng hòa Liên bang Đức thành lập.
Tại Berlin, Die Linke đứng đầu với khoảng 25,3%, CDU xếp thứ hai với khoảng 19,8%. Với kết quả này, CDU khó tiếp tục giữ vị trí lãnh đạo chính quyền thành phố như nhiệm kỳ trước.
Thủ tướng Merz gọi kết quả tại Mecklenburg-Vorpommern là "một thảm họa" đối với CDU và cho rằng không thể làm nhẹ đi thất bại này. Ông khẳng định vẫn tiếp tục chương trình cải cách của chính phủ.
Niềm tin của cử tri là sức ép lớn nhất
Vấn đề không chỉ nằm ở con số phiếu bầu mà còn ở thông điệp của cử tri. Khảo sát ARD trước ngày bầu cử cho thấy hơn một nửa cử tri Mecklenburg-Vorpommern muốn dành cho Chính phủ Liên bang một "Denkzettel" – một lời cảnh báo bằng lá phiếu.
Những vấn đề người dân đặc biệt quan tâm gồm giá cả sinh hoạt, xăng dầu, giáo dục, việc làm, nhà ở, năng lượng, di cư và hội nhập. Giá nhiên liệu tăng cao là một trong những nguyên nhân gây bất mãn.
Kết quả bầu cử vì thế không chỉ phản ánh tình hình chính trị từng bang mà còn thể hiện tâm trạng của một bộ phận cử tri đối với chính sách của Chính phủ Liên bang.
Merz chưa thay đổi đường lối
Dù chịu sức ép, ông Merz không tuyên bố thay đổi chương trình chính trị. Thông điệp của Thủ tướng trong đêm bầu cử là chính phủ cần tiếp tục các cải cách kinh tế và xã hội thay vì từ bỏ chương trình đã đề ra.
Điều đó đồng nghĩa các tranh luận về cải cách kinh tế, thuế, lương hưu, giảm thủ tục hành chính, thị trường lao động và chính sách xã hội có thể tiếp tục căng thẳng trong thời gian tới.
Chưa phải là sự sụp đổ của chính phủ liên bang
Cần phân biệt rõ: Berlin và Mecklenburg-Vorpommern là các cuộc bầu cử cấp bang, không phải bầu Quốc hội Liên bang. Kết quả ngày 20.9 không đồng nghĩa Chính phủ Merz mất quyền điều hành nước Đức.
Về mặt chính trị, đây vẫn là tín hiệu quan trọng. Hai chính quyền hiện tại ở Berlin và Mecklenburg-Vorpommern đều không còn đủ đa số như trước, nên quá trình hình thành liên minh mới sẽ phải thương lượng lại.
AfD tiếp tục tăng sức ép
Tại Mecklenburg-Vorpommern, AfD đạt kết quả cao nhất với khoảng 37,9%, lần đầu vượt SPD tại bang này.
Tuy nhiên, AfD chưa đủ đa số để tự thành lập chính quyền. Kết quả bầu cử chưa đồng nghĩa với việc đảng này có thể một mình điều hành bang. Các đảng khác có lập trường khác nhau về khả năng hợp tác với AfD.
Đây là một trong những vấn đề chính trường Đức sẽ tiếp tục tranh luận mạnh mẽ.
Một nước Đức bước vào giai đoạn nhiều thử thách
Đêm bầu cử 20.9 chưa khép lại câu chuyện chính trị nước Đức. Nó mở ra giai đoạn mới với nhiều tranh luận về cải cách, kinh tế, chi phí cuộc sống, di cư, hội nhập và tương lai các đảng chính trị.
Với Chính phủ Merz, thông điệp từ các cuộc bầu cử cấp bang là sức ép chính trị rõ ràng: phải tiếp tục cải cách, đồng thời thuyết phục được người dân rằng những chính sách đó thực sự cải thiện cuộc sống của họ. Bài toán cân bằng giữa cải cách và lòng tin cử tri sẽ định hình chính trường Đức trong thời gian tới.
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
