Ở Đức, cha mẹ đơn thân có thể nhận khoản trợ cấp Unterhaltsvorschuss nếu người còn lại không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng. Nhưng quyền lợi này không tự động đến tay họ. Tất cả phụ thuộc vào việc đáp ứng điều kiện và nộp hồ sơ đúng nơi. Đây là hướng dẫn chi tiết nhất về khoản trợ cấp quan trọng này.
Unterhaltsvorschuss là khoản gì?
Unterhaltsvorschuss là khoản tiền cấp dưỡng tạm ứng do Nhà nước Đức chi trả cho trẻ em sống cùng cha hoặc mẹ đơn thân, khi người còn lại không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Chính sách này không tự động kích hoạt. Cha mẹ hoặc người giám hộ phải chủ động nộp đơn và chứng minh hoàn cảnh.
Sau khi chi trả, Nhà nước sẽ tiến hành thu hồi khoản tiền này từ người có nghĩa vụ cấp dưỡng nếu họ có khả năng thanh toán.

Ảnh minh họa bởi AI - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Đối tượng được hưởng
Trẻ em đủ điều kiện nhận Unterhaltsvorschuss phải thỏa mãn các tiêu chí sau:
- Dưới 18 tuổi;
- Sống tại Đức cùng cha hoặc mẹ trực tiếp nuôi dưỡng;
- Người trực tiếp nuôi dưỡng đảm nhận chính trách nhiệm chăm sóc và giáo dục trẻ;
- Người còn lại không trả cấp dưỡng, trả không đều hoặc trả thấp hơn mức quy định của Unterhaltsvorschuss.
Tình trạng hôn nhân của cha mẹ (chưa kết hôn, ly thân, ly hôn, góa) không ảnh hưởng trực tiếp, nhưng sẽ được xem xét trong quá trình thẩm định.
Điều kiện bổ sung với trẻ từ 12 đến 17 tuổi
Với trẻ trong độ tuổi này, hồ sơ còn phải đáp ứng thêm điều kiện liên quan đến Bürgergeld và thu nhập. Unterhaltsvorschuss có thể được chấp thuận nếu trẻ thuộc một trong những trường hợp sau:
- Trẻ không nhận Bürgergeld;
- Việc nhận Unterhaltsvorschuss giúp trẻ không lệ thuộc vào Bürgergeld;
- Cha hoặc mẹ đơn thân có thu nhập tối thiểu 600 euro/tháng (gross) và chỉ nhận Bürgergeld bổ sung.
Cơ quan chức năng sẽ đánh giá dựa trên tổng thu nhập, các khoản trợ cấp hiện có và hoàn cảnh gia đình riêng biệt.
Mức trợ cấp 2025
Mức Unterhaltsvorschuss được tính theo mức cấp dưỡng tối thiểu theo luật định, sau khi trừ đi toàn bộ Kindergeld. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, các mức hỗ trợ như sau:
- Trẻ 0-5 tuổi: tối đa 227 euro/tháng;
- Trẻ 6-11 tuổi: tối đa 299 euro/tháng;
- Trẻ 12-17 tuổi: tối đa 394 euro/tháng.
Nếu người có nghĩa vụ vẫn trả một phần tiền cấp dưỡng, khoản tiền đó sẽ được trừ vào mức trợ cấp. Các khoản trợ cấp mồ côi hoặc thu nhập của trẻ cũng có thể ảnh hưởng đến mức chi trả.
Thu nhập của người nuôi dưỡng có bị ảnh hưởng?
Với trẻ dưới 12 tuổi, thu nhập của cha mẹ trực tiếp nuôi dưỡng thường không ảnh hưởng đến quyền lợi.
Nhưng với nhóm tuổi 12-17, thu nhập và việc nhận Bürgergeld trở thành điều kiện quan trọng. Người nộp đơn phải cung cấp thông tin chính xác về việc làm, mức lương và các khoản trợ cấp xã hội.
Trường hợp không được nhận
Unterhaltsvorschuss có thể bị từ chối hoặc chấm dứt trong những trường hợp sau:
- Cha mẹ sống chung trở lại;
- Người nuôi dưỡng kết hôn và hoàn cảnh không còn đáp ứng đủ điều kiện;
- Trẻ không còn sống chủ yếu cùng người nộp đơn;
- Mô hình chăm sóc luân phiên khiến không thể xác định rõ trách nhiệm chính;
- Người nộp đơn không hợp tác cung cấp thông tin về cha của trẻ, địa chỉ người còn lại hoặc nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Người có nghĩa vụ đã trả đủ tiền cấp dưỡng.
Cơ quan chức năng sẽ đánh giá mô hình chăm sóc dựa trên thời gian, trách nhiệm thực tế chứ không chỉ đơn thuần dựa vào địa chỉ đăng ký.
Nộp đơn ở đâu?
Người dân nộp đơn tại Unterhaltsvorschussstelle thuộc Jugendamt (Phòng Thanh niên) hoặc cơ quan được ủy quyền.
Địa điểm tiếp nhận phụ thuộc vào địa chỉ cư trú của trẻ. Nhiều địa phương cung cấp mẫu đơn trực tuyến. Người dân nên kiểm tra trang thông tin chính thức của địa phương nơi mình sinh sống trước khi nộp.
Hồ sơ thường yêu cầu
Tùy theo địa phương và hoàn cảnh, hồ sơ có thể bao gồm:
- Giấy khai sinh của trẻ;
- Giấy tờ tùy thân của người nộp đơn;
- Giấy đăng ký cư trú;
- Giấy tờ về quyền nuôi con hoặc tình trạng ly thân, ly hôn;
- Thông tin chi tiết về người có nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Chứng từ về khoản cấp dưỡng đã nhận (nếu có);
- Quyết định về Bürgergeld hoặc trợ cấp xã hội liên quan;
- Chứng minh thu nhập (với trẻ 12-17 tuổi);
- Giấy xác nhận trường học, học nghề hoặc thu nhập của trẻ (nếu có yêu cầu).
Cơ quan xử lý hồ sơ có quyền yêu cầu bổ sung giấy tờ nếu thông tin chưa đầy đủ.
Thời điểm chi trả
Unterhaltsvorschuss chỉ được giải quyết sau khi đơn hợp lệ và tất cả điều kiện được đáp ứng. Nếu điều kiện đã tồn tại từ đầu tháng nộp đơn, quyền lợi có thể được tính từ đầu tháng đó. Trong một số trường hợp đặc biệt, khoản hỗ trợ có thể được truy lĩnh cho tháng trước tháng nộp đơn nếu người nộp đơn chứng minh đã nỗ lực hợp lý trong việc yêu cầu người còn lại thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng.
Có bắt buộc phải kiện trước không?
Người nộp đơn không bắt buộc phải hoàn tất vụ kiện cấp dưỡng trước khi nộp đơn xin Unterhaltsvorschuss.
Tuy nhiên, họ phải hợp tác đầy đủ với cơ quan chức năng trong việc cung cấp thông tin về quan hệ cha con, địa chỉ và khả năng thanh toán của người có nghĩa vụ.
Jugendamt (Phòng Thanh niên) có thể hỗ trợ thông qua dịch vụ Beistandschaft, giúp xác định quan hệ cha con, tính toán mức cấp dưỡng và yêu cầu thực hiện nghĩa vụ.
Nhà nước thu hồi tiền thế nào?
Sau khi chi trả Unterhaltsvorschuss, Nhà nước có quyền yêu cầu người có nghĩa vụ cấp dưỡng hoàn trả khoản tiền này nếu họ có khả năng tài chính. Điều này không thay thế nghĩa vụ cấp dưỡng của người cha/mẹ đó.
Unterhaltsvorschuss chỉ là biện pháp bảo vệ tạm thời cho trẻ em trong thời gian chờ đợi nghĩa vụ được giải quyết.
Ảnh hưởng đến Bürgergeld và trợ cấp khác
Unterhaltsvorschuss được coi là thu nhập ưu tiên của trẻ em. Khoản này thường được tính vào khi xác định Bürgergeld hoặc Sozialhilfe.
Do đó, tổng số tiền gia đình nhận được không nhất thiết tăng đúng bằng mức Unterhaltsvorschuss. Những người nhận Wohngeld, Kinderzuschlag, Bürgergeld hoặc trợ cấp khác cần thông báo cho cơ quan phụ trách khi bắt đầu nhận khoản trợ cấp này để tránh sai sót trong tính toán và hoàn trả sau này.
Thay đổi nào phải báo cáo ngay?
Trong thời gian nhận hỗ trợ, người nộp đơn phải báo cáo mọi thay đổi ảnh hưởng đến quyền lợi, bao gồm:
- Trẻ chuyển nơi ở;
- Cha mẹ sống chung trở lại;
- Người nuôi dưỡng kết hôn;
- Gia đình chuyển nơi ở;
- Người còn lại bắt đầu trả cấp dưỡng hoặc thay đổi mức trả;
- Biết được địa chỉ mới của người có nghĩa vụ;
- Trẻ nhận trợ cấp mồ côi;
- Trẻ có thu nhập từ học nghề hoặc việc làm;
- Trẻ rời trường phổ thông.
Việc không báo cáo đúng hạn có thể dẫn đến hoàn trả khoản đã nhận hoặc xử lý theo quy định pháp luật.
Đề xuất mới: Giới hạn độ tuổi xuống 16 tuổi
Tháng 7 năm 2026, Bộ trưởng Gia đình Liên bang Karin Prien đề xuất giới hạn độ tuổi hưởng Unterhaltsvorschuss xuống 16 tuổi thay vì 18 tuổi như hiện hành. Ước tính khoảng 80.000 trẻ em sẽ bị ảnh hưởng nếu đề xuất này trở thành luật. Đề xuất đang đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ các tổ chức đại diện cha mẹ đơn thân và một số lực lượng chính trị, ngay cả trong liên minh cầm quyền. Do đó, đây chỉ là đề xuất cải cách chưa có hiệu lực. Người dân vẫn phải tuân thủ quy định hiện hành và các quyết định từ cơ quan địa phương.
Lưu ý quan trọng khi chuẩn bị hồ sơ
Để quá trình nộp đơn diễn ra thuận lợi, người nộp đơn cần lưu ý:
- Nộp đơn sớm nhất có thể, quyền lợi thường được tính từ tháng nộp đơn;
- Khai báo đầy đủ các khoản cấp dưỡng đã nhận, kể cả khoản không đều;
- Lưu giữ thư từ, tin nhắn và chứng từ liên quan đến việc yêu cầu cấp dưỡng;
- Báo cáo ngay mọi thay đổi về nơi ở, tình trạng hôn nhân, thu nhập và việc chăm sóc trẻ;
- Không coi đây là khoản thay thế vĩnh viễn cho nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Kiểm tra kỹ thời hạn khiếu nại khi nhận được quyết định từ chối hoặc tính toán sai.
Unterhaltsvorschuss là chính sách nhân văn của Nhà nước Đức nhằm bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu cho trẻ em trong các gia đình đơn thân. Nhưng quyền lợi này không đến tự động. Nó đòi hỏi sự chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và tuân thủ nghĩa vụ báo cáo.
Thông tin trong bài viết này mang tính chất tổng hợp. Các điều kiện cụ thể luôn được xem xét dựa trên hồ sơ thực tế và quy định pháp luật hiện hành.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC



Ý kiến bạn đọc