Bundestag ngày 24.09.2026 bắt đầu phiên đọc lần thứ nhất đối với dự luật của Chính phủ Đức về cải tổ luật điều chỉnh hoạt động của các cơ quan tình báo. Dự luật hướng tới việc mở rộng và hiện đại hóa năng lực thu thập, phân tích thông tin của Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND) và Cơ quan Bảo vệ Hiến pháp Liên bang (BfV), đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng.
Sau phiên tranh luận, dự luật sẽ được chuyển tới các ủy ban để tiếp tục xem xét.
Điểm thay đổi lớn nằm ở việc các cơ quan tình báo không chỉ thu thập và phân tích thông tin mà trong một số tình huống nghiêm trọng còn có thể chủ động tác động để ngăn chặn mối đe dọa.
Chính phủ Đức cho rằng những nguy cơ như gián điệp, phá hoại và các cuộc tấn công mạng đang đặt ra yêu cầu phải có công cụ phù hợp hơn với môi trường kỹ thuật số hiện nay.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
BND có thể can thiệp vào hệ thống công nghệ ở nước ngoài
Đối với BND, dự luật đề xuất thêm các quyền can thiệp trong những trường hợp được xác định rõ.
Cơ quan này có thể tác động vào hạ tầng công nghệ của các nhóm bị xem là nguồn đe dọa, chẳng hạn xâm nhập hệ thống của cơ sở sản xuất hóa chất nguy hiểm hoặc nhà máy chế tạo máy bay không người lái để phá hoại hoạt động, hay vô hiệu hóa máy chủ của các nhóm hacker được nhà nước hậu thuẫn.
BND cũng được đề xuất thay đổi cách lưu trữ dữ liệu thu thập từ hoạt động trinh sát chiến lược. Theo dự luật, dữ liệu nội dung có thể được lưu tối đa 6 tháng, còn dữ liệu giao thông như địa chỉ IP, thời điểm và thời lượng kết nối có thể được lưu tối đa 12 tháng. Mục tiêu là giúp cơ quan này có thể nhanh chóng khai thác dữ liệu khi xảy ra khủng hoảng hoặc vụ tấn công nghiêm trọng.
Verfassungsschutz cũng được trao thêm công cụ kỹ thuật
Với BfV, dự luật cho phép cơ quan này trong những tình huống đặc biệt nghiêm trọng có thể can thiệp bí mật vào các hệ thống công nghệ thông tin liên quan đến mối đe dọa. Một số ví dụ được Chính phủ Đức nêu gồm xử lý dữ liệu bị đánh cắp trên máy chủ của đối tượng tấn công hoặc vô hiệu hóa hạ tầng kỹ thuật được sử dụng cho các hoạt động nguy hiểm. Việc sử dụng biện pháp cưỡng chế trực tiếp đối với con người vẫn bị loại trừ.
Dự luật cũng tạo cơ sở pháp lý cho việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu và các công cụ đối chiếu sinh trắc học từ hình ảnh. Với những trường hợp truy cập vào hệ thống công nghệ được sử dụng riêng tư, dự luật đặt ra các điều kiện và cơ chế kiểm tra trước của Unabhängiger Kontrollrat, cơ quan kiểm soát độc lập được đề xuất tăng thêm thẩm quyền.
Quyền hạn mở rộng đi kèm cơ chế kiểm soát
Chính phủ Đức đồng thời đề xuất tập trung hoạt động kiểm soát pháp lý đối với các cơ quan tình báo vào Unabhängiger Kontrollrat. Cơ quan này sẽ đảm nhận thêm những nhiệm vụ trước đây thuộc G10-Kommission và có quyền kiểm tra trước đối với một số biện pháp can thiệp đặc biệt nghiêm trọng. Hoạt động giám sát của Bundestag thông qua Parlamentarisches Kontrollgremium vẫn được duy trì.
Chính phủ cũng cho biết dự luật được xây dựng nhằm đáp ứng các yêu cầu của Bundesverfassungsgericht về điều kiện can thiệp vào quyền cơ bản. Dự thảo đưa ra các quy định cụ thể hơn về từng biện pháp, đồng thời tăng bảo vệ đối với bí mật nghề nghiệp và khu vực riêng tư cốt lõi của mỗi cá nhân.
Hiện dự luật vẫn đang trong quá trình nghị viện và chưa phải là quy định có hiệu lực. Bundestag mới tiến hành đọc lần thứ nhất vào ngày 24.09.2026, sau đó dự luật còn tiếp tục được các ủy ban xem xét trước những bước tiếp theo trong quy trình lập pháp. Vì vậy, các quyền hạn được nêu trên hiện vẫn là những nội dung được đề xuất trong dự luật, chưa phải những quyền mà người dân và cơ quan tình báo đã có thể áp dụng theo luật mới.
Với phạm vi tác động rộng đến hoạt động tình báo, an ninh mạng, dữ liệu cá nhân và cơ chế giám sát nhà nước, quá trình thảo luận tại Bundestag và các bước lập pháp tiếp theo sẽ quyết định những nội dung nào được giữ lại trong luật cuối cùng.
Nguyễn Thanh Bình - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo Deutscher Bundestag
