Cảnh sát Đức đang mở rộng điều tra sau vụ phá hoại lưới điện tại một trạm biến áp ở Jänschwalde, phía nam Brandenburg. Ảnh: alliance / dpa / Frank Hammerschmidt.
Các vụ tấn công nhằm vào hạ tầng trọng yếu tại Đức đang xuất hiện với tần suất dày hơn. Điểm nóng trải dài từ Leipzig đến Dormagen, liên quan lưới điện, đường sắt, mạng dữ liệu và cả máy bay không người lái.
Theo nghiên cứu của Süddeutsche Zeitung, NDR và WDR, nhà chức trách Đức đã ghi nhận 165 trường hợp nghi phá hoại trong năm nay. Con số này dựa trên phân tích của BKA, Cục Cảnh sát Hình sự Liên bang.
Danh sách vụ việc gồm hoạt động gián điệp, tấn công đường dây điện, phá hoại đường sắt, tấn công mạng và các sự cố liên quan máy bay không người lái. Câu hỏi đặt ra với Berlin ngày càng rõ: hệ thống hạ tầng thiết yếu của Đức có đủ sức chịu đựng nếu bị tấn công liên tiếp hay không.
Hạ tầng trọng yếu gồm những lĩnh vực nào?
Theo Văn phòng Bảo vệ Dân sự và Cứu trợ Thảm họa Liên bang, cơ sở hạ tầng trọng yếu, gọi tắt là KRITIS, là những cơ sở có vai trò thiết yếu với nhà nước và đời sống xã hội. Khi các cơ sở này bị hư hại hoặc suy yếu, hậu quả có thể kéo dài và lan rộng.
Một sự cố nghiêm trọng có thể gây thiếu hụt nguồn cung, làm gián đoạn an ninh công cộng hoặc dẫn đến những thiệt hại lớn khác. Vì vậy, KRITIS không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Đây là vấn đề an ninh quốc gia.
Các lĩnh vực được xếp vào hạ tầng trọng yếu gồm năng lượng, vận tải và giao thông, tài chính và bảo hiểm, hành chính công, y tế, thực phẩm, nước uống, xử lý nước thải, xử lý chất thải, công nghệ thông tin, viễn thông và không gian.
Loạt vụ nghi phá hoại trong năm 2026
Một trong những vụ gây chú ý nhất là vụ tấn công bằng máy bay không người lái bất thành tại sân bay Halle/Leipzig. Đầu tháng 8 năm 2026, một nhân viên phát hiện một máy bay không người lái mang chất nổ và thiết bị kích nổ.
Chính phủ Đức hiện cho rằng Nga phải chịu trách nhiệm về vụ việc này. Đây là một trong những dấu hiệu khiến giới chức an ninh Đức lo ngại hơn về nguy cơ can thiệp từ bên ngoài.
Đầu tháng 9, các sự cố tại trạm biến áp tăng rõ rệt. Nhiều vụ xảy ra trong thời gian ngắn, tại các địa phương khác nhau.
- Tại Dormagen, nằm giữa Cologne và Düsseldorf, một thiết bị gây nổ khả nghi được phát hiện tại một trạm biến áp ngày 3 tháng 9. Sau khi xuất hiện thư nhận trách nhiệm, cảnh sát điều tra theo hướng phá hoại.
- Tại Bergheim, phía tây Cologne, một trạm biến áp bị tấn công ngay trước đó. Các nhà điều tra nghi đây là hành vi phá hoại trái hiến pháp.
- Tại Jänschwalde, bang Brandenburg, thiết bị nổ và pháo hoa được tìm thấy tại một trạm biến áp ngày 2 tháng 9. Bộ trưởng Nội vụ Brandenburg không loại trừ khả năng có “các thế lực nước ngoài” đứng sau.
- Tại Ganderkesee, thuộc quận Oldenburg, bang Lower Saxony, một cuộc điều tra cũng đang được tiến hành tại trạm biến áp. Nguyên nhân sự cố chưa được xác định.
Các vụ việc trên không gây mất điện diện rộng. Nhưng chúng cho thấy các điểm nút của hệ thống điện có thể trở thành mục tiêu dễ bị nhắm tới.
Berlin từng chịu hậu quả nặng hơn vào tháng 1 năm 2026. Những kẻ cực đoan cánh tả bị cáo buộc cắt đường dây điện cao thế gần một nhà máy điện.
Khoảng 45.000 hộ gia đình, cửa hàng, doanh nghiệp, bệnh viện và viện dưỡng lão mất điện nhiều ngày. Nhóm cực đoan cánh tả “Nhóm Núi lửa” đã nhận trách nhiệm.
Đức bảo vệ hạ tầng bằng cách nào?
Giới chức Đức thừa nhận không thể bảo vệ tuyệt đối mọi mục tiêu. Riêng hệ thống điện đã có hàng nghìn trạm biến áp. Việc giám sát toàn bộ gần như không khả thi.
Vì vậy, trọng tâm không chỉ nằm ở việc ngăn chặn từng vụ tấn công. Đức cũng phải xây dựng các tuyến cung ứng thay thế, để hệ thống vẫn hoạt động khi một điểm bị đánh trúng.
Luật khung KRITIS có hiệu lực từ ngày 17 tháng 3 năm 2026. Luật này nhằm tăng khả năng chống chịu của cơ sở vật chất và hệ thống CNTT.
Các doanh nghiệp trong những lĩnh vực như năng lượng, y tế và cấp nước phải áp dụng khái niệm an ninh chặt chẽ hơn. Họ cũng phải chuẩn bị kế hoạch khẩn cấp cho tình huống bị tấn công hoặc gián đoạn vận hành.
Martin Weyand, Giám đốc điều hành Hiệp hội các nhà điều hành năng lượng Đức, cho rằng các quy định bảo vệ dữ liệu nghiêm ngặt đang gây khó cho hoạt động giám sát. Ông đề nghị cho phép sử dụng máy bay không người lái tư nhân trong bảo vệ hạ tầng.
Weyand cũng cho rằng, khi cần thiết, nhà chức trách nên được phép bắn hạ máy bay không người lái nước ngoài. Đây là vấn đề đang được thảo luận trong bối cảnh các thiết bị bay nhỏ ngày càng xuất hiện nhiều quanh những khu vực nhạy cảm.
Chuyên gia an ninh Manuel Atug nhấn mạnh hướng phòng ngừa tại chỗ. Ông ủng hộ các biện pháp cơ bản nhưng trực tiếp như hàng rào, tường bảo vệ và kiểm soát ra vào.
Với nguy cơ từ máy bay không người lái, Atug cho rằng có thể dựng lồng bảo vệ quanh trạm biến áp. Ông dẫn cách Ukraine đã áp dụng để giảm rủi ro cho các công trình trọng yếu.
Trách nhiệm chính hiện đặt lên Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Alexander Dobrindt thuộc CSU. Chính phủ liên bang đang phối hợp với các bang để bàn thêm quyền hạn mới trong phòng thủ máy bay không người lái và các biện pháp bảo vệ bổ sung.
Số vụ nghi phá hoại tăng nhanh cho thấy Đức không thể chỉ bảo vệ từng điểm riêng lẻ. Thách thức lớn hơn là giữ cho toàn hệ thống vẫn vận hành khi một mắt xích bị tấn công. Đây sẽ là phép thử quan trọng với năng lực chống chịu của hạ tầng Đức trong thời gian tới.
Nguyễn Minh Anh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
