87% người dân Đức được hỏi ủng hộ dân chủ, nhưng 63% không hài lòng với cách nền dân chủ đang vận hành tại nước này. Kết quả khảo sát do Viện infratest dimap thực hiện, công bố sáng 9/11/2026, cho thấy khoảng cách giữa niềm tin vào các nguyên tắc dân chủ và trải nghiệm thực tế của người dân.
Cuộc khảo sát cũng ghi nhận mức độ tin tưởng khác nhau đối với các thiết chế nhà nước. Trong khi đa số đánh giá tích cực về bầu cử và quyền tự do ngôn luận, niềm tin vào sự bình đẳng trước pháp luật và khả năng bảo đảm an sinh xã hội thấp hơn đáng kể.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Ủng hộ dân chủ nhưng không hài lòng với cách vận hành
Cuộc khảo sát được infratest dimap tiến hành từ ngày 19 đến 27/10/2026, với sự tham gia của 2.281 người từ 16 tuổi trở lên trên toàn nước Đức. Kết quả cho thấy 87% số người được hỏi coi dân chủ là hình thức chính quyền tốt.
Tuy nhiên, tỷ lệ hài lòng với cách nền dân chủ hiện tại hoạt động chỉ đạt 37%. Ngược lại, 63% bày tỏ sự không hài lòng. Sự chênh lệch này cho thấy việc ủng hộ một mô hình chính trị không đồng nghĩa với việc người dân hài lòng với hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Dân chủ dựa trên những nguyên tắc như quyền lựa chọn người đại diện, tự do bày tỏ quan điểm và sự bình đẳng trước pháp luật. Nhưng người dân cũng đánh giá hệ thống thông qua những trải nghiệm hằng ngày, từ chất lượng dịch vụ công đến khả năng bảo vệ quyền lợi và giải quyết các vấn đề xã hội.
Vì vậy, tỷ lệ ủng hộ dân chủ cao không loại trừ sự thất vọng đối với cách các cơ quan công quyền thực hiện trách nhiệm. Người dân có thể tin tưởng vào nguyên tắc bầu cử tự do, đồng thời vẫn cho rằng chính quyền chưa đáp ứng tốt những kỳ vọng của họ.
Niềm tin vào bầu cử cao hơn niềm tin vào an sinh xã hội
Các chỉ số về mức độ tin tưởng đối với những thiết chế dân chủ cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Có 79% người tham gia khảo sát đánh giá các cuộc bầu cử tại Đức diễn ra tự do và công bằng.
Đối với quyền tự do ngôn luận, 67% tin rằng người dân có thể tự do bày tỏ quan điểm. Đây là một trong những nền tảng quan trọng của hệ thống dân chủ, cho phép công dân tham gia thảo luận và giám sát hoạt động của chính quyền.
Tuy nhiên, tỷ lệ tin tưởng giảm xuống còn 60% khi được hỏi liệu tòa án có đối xử bình đẳng với tất cả mọi người hay không. Chỉ 51% đánh giá chính trị bảo đảm tốt an sinh xã hội.
Hai chỉ số sau phản ánh những lĩnh vực gắn trực tiếp với quyền lợi của người dân. Sự bình đẳng trước pháp luật không chỉ phụ thuộc vào quy định hiện hành, mà còn liên quan đến khả năng tiếp cận công lý và cách các quy định được áp dụng trong thực tế.
Tương tự, đánh giá về an sinh xã hội thường gắn với khả năng bảo đảm cuộc sống, hỗ trợ người gặp khó khăn và duy trì các dịch vụ thiết yếu. Khi những kỳ vọng này không được đáp ứng, sự hài lòng với hoạt động của chính quyền có thể giảm, dù người dân vẫn ủng hộ thể chế dân chủ.
Nordrhein-Westfalen có tỷ lệ không hài lòng thấp hơn cả nước
Tại bang Nordrhein-Westfalen (NRW), 56% người được hỏi không hài lòng với cách dân chủ vận hành. Tỷ lệ này thấp hơn 7 điểm phần trăm so với mức trung bình 63% trên toàn nước Đức.
Nordrhein-Westfalen là bang đông dân nhất nước Đức, nằm ở phía tây đất nước. Số liệu khảo sát cho thấy mức độ không hài lòng tại bang này thấp hơn mặt bằng chung, nhưng vẫn chiếm hơn một nửa số người được hỏi.
Chênh lệch giữa NRW và toàn quốc cho thấy đánh giá về hoạt động dân chủ không hoàn toàn giống nhau ở các khu vực. Tuy nhiên, số liệu được công bố không cung cấp thêm cơ sở để xác định nguyên nhân cụ thể của khác biệt này.
Người dân muốn tham gia trực tiếp vào quyết định công
Bên cạnh đánh giá về các thiết chế hiện hành, khảo sát còn ghi nhận sự ủng hộ đối với những hình thức tham gia chính trị trực tiếp hơn. Có 63% người được hỏi ủng hộ thành lập các hội đồng công dân (Bürgerräte).
Đây là mô hình tập hợp những công dân được lựa chọn để cùng thảo luận về các vấn đề công và đưa ra khuyến nghị. Thành phần tham gia thường hướng đến việc phản ánh nhiều nhóm dân cư khác nhau, thay vì chỉ có đại diện của các tổ chức chính trị hoặc cơ quan nhà nước.
Các hội đồng công dân có thể tạo thêm không gian để người dân trao đổi về những vấn đề như giao thông, môi trường, giáo dục hoặc chính sách xã hội. Những khuyến nghị từ các hội đồng này có thể cung cấp thêm thông tin cho cơ quan ra quyết định, dù không mặc nhiên thay thế vai trò của quốc hội và các cơ quan dân cử.
Một hình thức tham gia khác cũng nhận được sự ủng hộ đáng kể. Có 64% người tham gia khảo sát muốn công dân được trực tiếp quyết định cách sử dụng một phần ngân sách công.
Đề xuất này gần với mô hình ngân sách có sự tham gia của người dân. Theo đó, chính quyền dành một phần kinh phí để công dân đề xuất, thảo luận và lựa chọn các dự án phục vụ cộng đồng.
Những dự án như cải thiện không gian công cộng, xây dựng sân chơi, nâng cấp đường đi bộ hoặc bổ sung cơ sở vật chất tại khu dân cư thường phù hợp với hình thức tham gia này. Người dân có thể trực tiếp nêu nhu cầu và lựa chọn ưu tiên thay vì chỉ chờ quyết định từ chính quyền địa phương.
Khoảng cách giữa nguyên tắc và trải nghiệm thực tế
Các kết quả khảo sát cho thấy người Đức không quay lưng với dân chủ. Phần lớn vẫn coi đây là hình thức chính quyền tốt, đồng thời đánh giá tích cực về những nguyên tắc cơ bản như bầu cử tự do và quyền tự do ngôn luận.
Điều khiến nhiều người không hài lòng nằm ở hiệu quả thực tế của hệ thống. Những kỳ vọng về sự công bằng, an sinh xã hội và khả năng giải quyết vấn đề của chính quyền chưa nhận được mức đánh giá tương đương với niềm tin dành cho các nguyên tắc dân chủ.
Tỷ lệ ủng hộ các hội đồng công dân và quyền quyết định một phần ngân sách cho thấy người dân muốn có thêm cơ hội tham gia giữa các kỳ bầu cử. Điều này đặt ra yêu cầu đối với các cơ quan công quyền trong việc tạo điều kiện để công dân đóng góp ý kiến và tham gia vào những quyết định ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống.
Khảo sát do infratest dimap thực hiện với 2.281 người từ 16 tuổi trở lên trong khoảng thời gian từ ngày 19 đến 27/10. Kết quả được ARD công bố sáng 9/11/2026 trong khuôn khổ khảo sát mang tên "Ý kiến của bạn có ý nghĩa".
Vũ Bình Minh - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo ARD
