Chỉ 59% nhà ở tại Đức có bảo hiểm chống các thiệt hại do thiên tai như lũ lụt, mưa lớn và sạt lở đất. Trước nguy cơ thời tiết cực đoan gia tăng, Chính phủ Đức đang đề xuất mở rộng bảo hiểm thiên tai cho các hợp đồng nhà ở mới và hiện có, với mức tự chịu tối đa 20.000 euro trong phương án bảo hiểm tiêu chuẩn.
Khoảng 41% nhà ở tại Đức hiện chưa có bảo hiểm bảo vệ trước các thiệt hại do thiên tai như lũ lụt, mưa lớn và sạt lở đất. Ngày 21/10/2026, Chính phủ Đức công bố đề xuất mở rộng loại bảo hiểm này, nhằm tăng khả năng bảo vệ tài sản cho chủ nhà trước những rủi ro thời tiết ngày càng lớn.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Hơn 40% nhà ở chưa được bảo vệ trước thiên tai
Theo số liệu của Hiệp hội Bảo hiểm Đức (GDV), tính đến năm 2025, chỉ 59% nhà ở tại Đức có bảo hiểm thiên tai (Elementarschadenversicherung). Như vậy, hơn 40% số nhà chưa có loại bảo vệ tài chính này.
Con số trên cho thấy một khoảng trống đáng kể trong hệ thống bảo hiểm nhà ở. Nhiều chủ nhà vẫn có bảo hiểm nhà ở thông thường nhưng chưa chắc được bồi thường khi nước lũ tràn vào tầng hầm, gara hoặc tầng trệt.
Đặc biệt, nguy cơ ngập lụt không chỉ xuất hiện tại những khu vực nằm sát sông, hồ. Mưa lớn kéo dài trong thời gian ngắn cũng có thể khiến hệ thống thoát nước quá tải. Nước từ đường phố, sân vườn và những khu đất cao hơn có thể tràn vào nhà.
Khoảng 400.000 công trình nhà ở tại Đức nằm trong những khu vực có nguy cơ ngập lụt cao. Tuy nhiên, những ngôi nhà ngoài vùng nguy hiểm được xác định trước vẫn có thể chịu thiệt hại do mưa lớn. Vì vậy, chỉ dựa vào vị trí địa lý để đánh giá rủi ro là chưa đủ.
Những trận mưa cực đoan cũng có thể gây ngập tầng hầm, làm hỏng hệ thống sưởi, thiết bị điện, tường và sàn nhà. Chi phí sửa chữa phụ thuộc vào mức độ thiệt hại, diện tích công trình và loại thiết bị bị ảnh hưởng.
Bảo hiểm nhà thông thường chưa đủ
Tại Đức, chủ nhà thường sử dụng bảo hiểm nhà ở (Wohngebäudeversicherung) để bảo vệ công trình trước những rủi ro như hỏa hoạn, giông bão và mưa đá. Tuy nhiên, hợp đồng cơ bản không mặc nhiên bao gồm mọi thiệt hại do thiên tai.
Muốn được bảo vệ trước lũ lụt và mưa lớn, chủ nhà thường phải mua thêm bảo hiểm thiên tai (Elementarschadenversicherung). Đây là phần bảo hiểm bổ sung cho hợp đồng nhà ở, giúp chi trả những thiệt hại thuộc phạm vi bảo hiểm do các hiện tượng tự nhiên gây ra.
Các rủi ro thường được xem xét gồm lũ lụt, ngập úng do mưa lớn, nước tràn từ sông suối, sạt lở đất, sụt lún và áp lực tuyết. Phạm vi bảo vệ cụ thể phụ thuộc điều khoản hợp đồng và loại rủi ro được doanh nghiệp bảo hiểm chấp nhận.
Điều này có nghĩa chủ nhà không nên mặc định rằng cứ có bảo hiểm nhà ở là sẽ được bồi thường khi tầng hầm bị ngập. Họ cần kiểm tra danh mục rủi ro được bảo hiểm, mức khấu trừ và những trường hợp bị loại trừ.
Chính phủ Đức muốn mở rộng bảo hiểm thiên tai
Ngày 21/10/2026, Bộ Tư pháp và Bảo vệ người tiêu dùng liên bang cùng Bộ Tài chính liên bang Đức công bố một văn bản thảo luận về phương án cải thiện bảo hiểm thiên tai cho nhà ở.
Mục tiêu là đưa bảo hiểm thiên tai trở thành phần bảo vệ tiêu chuẩn trong bảo hiểm nhà ở. Theo đề xuất, những hợp đồng mới sẽ phải bao gồm phạm vi bảo hiểm đối với các rủi ro thiên tai. Chủ nhà trong trường hợp xảy ra thiệt hại sẽ tự thanh toán tối đa 20.000 euro theo phương án bảo hiểm tiêu chuẩn được đề xuất.
Đối với những hợp đồng đã ký trước đó, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ phải đưa ra đề nghị mở rộng phạm vi bảo vệ. Nếu chủ hợp đồng không phản hồi, phương án đề xuất tự động bổ sung bảo hiểm thiên tai sau một năm kể từ khi quy định mới bắt đầu áp dụng.
Chính phủ cũng đang xem xét khả năng cho phép khách hàng lựa chọn một gói bảo hiểm tối thiểu có mức phí thấp hơn. Tuy nhiên, gói này sẽ có phạm vi bảo vệ hạn chế và chủ nhà có thể phải tự chịu khoản thiệt hại lên tới 100.000 euro.
Một vấn đề khác đang được xem xét là chi phí bảo hiểm đối với người thuê nhà. Các bộ muốn đánh giá khả năng ngăn chủ nhà chuyển khoản phí bảo hiểm thiên tai sang người thuê thông qua tiền thuê hoặc chi phí dịch vụ phụ trợ.
Đề xuất chưa phải quy định có hiệu lực
Những điểm được công bố ngày 21/10 mới là cơ sở để lấy ý kiến, chưa phải dự luật hoàn chỉnh và cũng chưa phải luật có hiệu lực tại Đức.
Các bang, hiệp hội và tổ chức liên quan có thời hạn đến ngày 2/12/2026 để gửi ý kiến. Sau giai đoạn tham vấn, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện phương án trước khi tiến tới xây dựng dự thảo luật.
Vì vậy, hiện chưa có ngày chính thức áp dụng quy định mới. Các điều kiện về mức khấu trừ, phạm vi bảo hiểm và cách xử lý hợp đồng cũ vẫn có thể thay đổi trong quá trình xây dựng luật.
Người Việt tại Đức cần kiểm tra hợp đồng bảo hiểm
Đối với người Việt sở hữu nhà tại Đức, điều cần làm trước tiên là kiểm tra hợp đồng bảo hiểm nhà ở (Wohngebäudeversicherung). Khách hàng nên tìm các mục ghi Elementarschaden hoặc Elementarschutz để xác định hợp đồng có bảo vệ trước thiệt hại do thiên tai hay không.
Nếu chưa có phạm vi bảo vệ này, chủ nhà có thể liên hệ môi giới hoặc công ty bảo hiểm để hỏi về phương án bổ sung. Khi so sánh các gói bảo hiểm, cần chú ý mức phí hằng năm, khoản tự chịu khi xảy ra thiệt hại và những rủi ro cụ thể được chấp nhận.
Người thuê nhà cũng cần quan tâm đến bảo hiểm tài sản cá nhân trong gia đình (Hausratversicherung).
Bảo hiểm nhà ở của chủ sở hữu chủ yếu bảo vệ cấu trúc và các bộ phận thuộc công trình. Đồ đạc riêng của người thuê như nội thất, quần áo, thiết bị điện tử và vật dụng sinh hoạt không tự động được bảo vệ bằng hợp đồng của chủ nhà.
Với người thuê, bảo hiểm tài sản gia đình có thể bảo vệ đồ đạc trước những rủi ro được ghi trong hợp đồng. Tuy nhiên, bảo hiểm cơ bản cũng không mặc nhiên bao gồm thiệt hại do lũ lụt hoặc nước ngập từ bên ngoài. Khách hàng cần kiểm tra xem hợp đồng có phần bảo hiểm thiên tai bổ sung hay không.
Đặc biệt, người thuê nên xác định rõ phạm vi bảo hiểm đối với đồ đạc đặt trong tầng hầm, kho chứa hoặc gara. Đây là những khu vực có nguy cơ bị nước tràn vào khi xảy ra mưa lớn và ngập úng.
Hạn chót nhận ý kiến đối với đề xuất của Chính phủ Đức là ngày 2/12. Sau thời điểm này, phương án sẽ tiếp tục được xem xét để tiến tới xây dựng dự thảo luật, trong khi các hợp đồng bảo hiểm hiện hành vẫn phải tuân theo điều khoản đã ký.
Minh Hoa - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Tagesschau, GDV và Bộ Tư pháp
