Một biển báo cảnh báo ghi “Sâu bướm sồi” được đặt bên đường ở Đức. Ảnh: picture alliance/dpa | Patrick Pleul
Một số phụ huynh ở Đức, đặc biệt là tại các thành phố lớn, gần đây có thể nhận được email từ trường học của con cái cảnh báo về một thứ gọi là Eichenprozessionsspinner. Theo một email gửi cho phụ huynh Đức, thông báo một ổ dịch trên khuôn viên của một trường trung học ở Berlin đã dẫn đến việc phong tỏa một số khu vực và thay đổi cách sử dụng sân chơi.
Đây không phải là chuyện cá biệt. Hàng năm, thường từ cuối mùa xuân trở đi, sâu bướm sồi trở thành vấn đề theo mùa trên khắp nước Đức, ảnh hưởng đến công viên, sân trường và khu dân cư.
Toàn bộ cơ sở thể thao ở Berlin đã phải tạm thời đóng cửa như một biện pháp phòng ngừa vì ổ dịch, cho thấy sự gián đoạn thực tế mà chúng gây ra cho cuộc sống hàng ngày.
Đồng thời, cơ quan y tế cảnh báo rằng tiếp xúc với những sợi lông nhỏ xíu của sâu bướm có thể gây kích ứng da, phản ứng dị ứng và khó thở. Vậy chính xác thì sinh vật này là gì và người dân nên lo lắng đến mức nào?
Chính xác thì sâu bướm sồi là gì?
Bất chấp những tiêu đề đáng báo động, bản thân loài bướm Eichenprozessionsspinner thực ra khá kín đáo. Vấn đề thực sự nằm ở sâu bướm của chúng, nở vào mùa xuân và gần như chỉ ăn lá cây sồi.
Những con sâu bướm này sống và di chuyển theo nhóm, thường tạo thành những "đám rước" dài nối đuôi nhau khi leo lên cây để kiếm ăn vào ban đêm. Chúng xây những tổ mạng nhện màu trắng xám đặc biệt trên thân hoặc cành cây, có kích thước từ quả bóng tennis đến quả bóng đá.
Sâu bướm bướm sồi đang "diễu hành" dọc theo một cành cây. Ảnh: picture alliance/dpa | Philipp von Ditfurth
Về mặt sinh học, tác động của chúng có hai mặt. Nếu không được kiểm soát, chúng có thể làm trụi lá cây sồi, đôi khi khiến cây mất hoàn toàn tán lá.
Nhưng chúng cũng được trang bị một cơ chế phòng vệ dưới dạng hàng trăm nghìn sợi lông châm cứu siêu nhỏ. Một con sâu bướm trưởng thành có thể có tới nửa triệu sợi lông như vậy, mỗi sợi chứa một chất độc gọi là thaumetopoein. Những sợi lông này cực kỳ nhẹ và có thể bay theo gió xa tới 200 mét.
Chúng thực sự nguy hiểm đến mức nào?
Nguy cơ chính mà sâu bướm sồi gây ra là đối với sức khỏe con người. Tiếp xúc với lông châm của chúng hoặc hít phải có thể dẫn đến một loạt triệu chứng, bao gồm phát ban ngứa, đỏ và sưng da, cũng như kích ứng mắt và niêm mạc. Trong hầu hết các trường hợp, triệu chứng nhẹ, nhưng một số người có thể bị ho, viêm phế quản hoặc các triệu chứng giống hen suyễn.
Các triệu chứng tổng quát hơn như sốt, chóng mặt hoặc mệt mỏi cũng đã được báo cáo.
Trong những trường hợp hiếm gặp, những người đặc biệt nhạy cảm có thể bị sốc phản vệ. Một yếu tố khác cần lưu ý là nguy hiểm không biến mất khi sâu bướm đã đi. Lông của chúng có thể tồn tại trong tổ và thảm thực vật xung quanh trong vài năm, và có thể bám vào quần áo hoặc giày dép, gây ra phản ứng chậm.
Đồng thời, sâu bướm gây ra vấn đề sinh thái lâu dài: bằng cách làm trụi lá cây, chúng có thể làm suy yếu hoặc thậm chí giết chết cây sồi, đặc biệt là trong các đợt bùng phát lặp đi lặp lại.
Những điều người dân ở Đức cần biết
Khả năng gặp sâu bướm sồi cao nhất ở những khu vực có cây sồi, đặc biệt là trong không gian xanh đô thị, công viên, sân trường và dọc theo lề đường.
Những cây ở vị trí thoáng đãng, nhiều nắng đặc biệt dễ bị nhiễm. Ở Berlin và các khu vực khác, dịch bệnh đang trở thành một đặc điểm thường xuyên của mùa hè nước Đức, nhưng đòi hỏi sự nhận thức hơn là hoảng sợ, nếu thực hiện các biện pháp phòng ngừa hợp lý.
Do đó, người dân có thể thấy các khu vực bị phong tỏa, biển cảnh báo hoặc thậm chí đóng cửa tạm thời các cơ sở công cộng trong thời gian cao điểm.
Ngoài các biển cảnh báo, có một số dấu hiệu nhận biết cần chú ý, bao gồm lá sồi bị ăn một phần và mạng nhện trắng xám dày trên thân hoặc cành cây.
Các chuyên gia khuyên bạn nên tránh mọi tiếp xúc với sâu bướm hoặc tổ của chúng và giữ khoảng cách an toàn với những cây bị nhiễm.
Đặc biệt, trẻ em nên được cảnh báo không chạm vào hoặc leo lên những cây bị ảnh hưởng. Nếu tiếp xúc xảy ra, nên tắm rửa, giặt quần áo và cuối cùng là tìm kiếm lời khuyên y tế nếu các triệu chứng phát triển.
Nhìn chung, việc hiểu rõ về loài sâu bướm này và thực hiện các biện pháp phòng tránh đơn giản có thể giúp bạn tận hưởng mùa hè ở Đức một cách an toàn, không lo lắng về những rủi ro sức khỏe không đáng có.
Hãy luôn chú ý đến các biển báo và hướng dẫn từ chính quyền địa phương để bảo vệ bản thân và gia đình.
Nguyễn Cẩm Chi - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Ý kiến bạn đọc