Hàng trăm nghìn hộ gia đình tại Đức có thể bị giảm hoặc mất trợ cấp tiền nhà Wohngeld nếu kế hoạch cải cách của Chính phủ Liên bang có hiệu lực từ ngày 1/1.
Dự luật đề xuất dừng đợt tăng trợ cấp định kỳ, giảm 50% khoản hỗ trợ chi phí sưởi ấm và thay đổi cách tính quyền lợi. Những điều chỉnh này đang gây tranh luận tại Quốc hội Đức vì nguy cơ ảnh hưởng đến các hộ có thu nhập thấp.
Ảnh minh họa - © Báo điện tử tin tức VIỆT ĐỨC
Ba thay đổi chính dự kiến áp dụng từ năm 2027
Ngày 6/7/2026, Chính phủ Liên bang Đức thông qua dự thảo luật cải cách Wohngeld. Mục tiêu của kế hoạch là giảm chi tiêu ngân sách, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính tại các cơ quan phụ trách trợ cấp tiền nhà.
Theo dự thảo, những thay đổi quan trọng nhất gồm:
- Dừng đợt điều chỉnh tăng trợ cấp: Khoản Wohngeld dự kiến được điều chỉnh tăng vào năm 2027 sẽ không tăng theo kế hoạch hiện hành.
- Giảm hỗ trợ sưởi ấm: Thành phần hỗ trợ chi phí sưởi ấm (Heizkostenkomponente) sẽ giảm một nửa so với mức đang áp dụng.
- Thay đổi công thức tính: Chính phủ điều chỉnh cách xác định mức trợ cấp, qua đó một số hộ có thể nhận ít tiền hơn hoặc không còn đủ điều kiện hưởng Wohngeld.
Ngoài ra, dự luật còn hướng tới giảm giấy tờ và khối lượng công việc cho cơ quan hành chính. Một số thủ tục xác minh tình trạng khuyết tật nặng hoặc cần chăm sóc dài hạn sẽ được đơn giản hóa.
Chính phủ cũng muốn thay đổi cách xác định thu nhập của người xin trợ cấp. Cơ quan chức năng sẽ sử dụng các khoản khấu trừ cố định theo quy định thuế nhiều hơn, thay vì kiểm tra chi tiết từng khoản chi phí thực tế trong từng trường hợp.
Những hộ gia đình nào có thể chịu ảnh hưởng?
Wohngeld là khoản hỗ trợ của nhà nước dành cho người thuê nhà và chủ sở hữu nhà đang sinh sống trong bất động sản của mình. Chương trình giúp những hộ có thu nhập hạn chế trang trải chi phí nhà ở.
Mức trợ cấp không giống nhau giữa các gia đình. Cơ quan chức năng căn cứ vào số thành viên trong hộ, tổng thu nhập và mức tiền thuê nhà hoặc chi phí nhà ở đủ điều kiện tính toán.
Vì vậy, người đang nhận Wohngeld không nên mặc định rằng khoản trợ cấp của mình chắc chắn sẽ bị cắt. Mức độ thay đổi phụ thuộc vào hoàn cảnh tài chính và các yếu tố được đưa vào công thức tính mới.
Những nhóm cần theo dõi sát diễn biến gồm gia đình có con, cha mẹ đơn thân, người về hưu và người lao động có thu nhập thấp. Đây là những đối tượng thường phải dành một phần đáng kể thu nhập hàng tháng cho tiền thuê nhà và các chi phí sinh hoạt.
Tại phiên điều trần ngày 4/11/2026, đại diện Hiệp hội Người thuê nhà Đức, bà Melanie Weber-Moritz, cảnh báo rằng cải cách có thể khiến tới 500.000 người đang nhận trợ cấp mất quyền hưởng Wohngeld. Bà cũng chỉ ra rằng khoảng 40% người nhận trợ cấp là các gia đình, trong đó có nhiều cha mẹ đơn thân.
Đại diện Hiệp hội Phúc lợi bình đẳng (Der Paritätische Gesamtverband), bà Greta Schabram, cũng phản đối việc giảm quyền lợi. Theo bà, Wohngeld giúp người thu nhập thấp tránh rơi vào tình trạng nghèo khó về nhà ở và nguy cơ mất chỗ ở.
Tuy nhiên, không phải tất cả chuyên gia đều có cùng quan điểm. Đại diện Hiệp hội các huyện Đức và Hiệp hội các thành phố, thị trấn Đức đánh giá việc tập trung trợ cấp vào những hộ thực sự cần hỗ trợ có thể giúp giảm áp lực ngân sách và công việc hành chính.
Tranh luận tại Quốc hội Đức về nguy cơ mất trợ cấp
Ngày 4/11/2026, Ủy ban Nhà ở, Phát triển đô thị, Xây dựng và Chính quyền địa phương của Quốc hội Đức tổ chức phiên điều trần công khai về dự luật cải cách Wohngeld tại Berlin.
Nhiều chuyên gia tham dự cảnh báo rằng việc giảm trợ cấp có thể đẩy một bộ phận người dân sang hệ thống trợ cấp xã hội khác, đặc biệt là trợ cấp bảo đảm mức sống cơ bản (Grundsicherung).
Ông Joachim Krauß, đại diện Liên minh hỗ trợ người vô gia cư Đức, lo ngại số người mắc nợ và nợ tiền thuê nhà sẽ tăng. Quá trình chuyển từ Wohngeld sang các chương trình hỗ trợ khác cũng có thể gây khó khăn nếu hồ sơ bị xử lý chậm.
Đại diện Liên đoàn Công đoàn Đức, ông Martin Künkler, cho rằng việc giảm Wohngeld không phải hướng xử lý phù hợp khi tiền thuê nhà tiếp tục gây áp lực lên các hộ gia đình.
Trong khi đó, đại diện Hiệp hội các doanh nghiệp nhà ở và bất động sản Đức, ông Christian Lieberknecht, nhận định khoảng một phần ba số hộ đang nhận Wohngeld có thể mất quyền hưởng trợ cấp theo dự thảo.
Chính phủ Đức bảo vệ kế hoạch bằng mục tiêu ổn định ngân sách và giảm thủ tục. Theo dự toán được trình lên Quốc hội, cải cách có thể giúp ngân sách liên bang tiết kiệm khoảng 1,156 tỷ euro trong năm 2027 và 1,486 tỷ euro trong năm 2028.
Hội đồng Liên bang Đức (Bundesrat) cũng bày tỏ lo ngại rằng việc giảm hỗ trợ sẽ làm suy yếu khả năng tự trang trải chi phí sinh hoạt của những hộ thu nhập thấp. Cơ quan này đề nghị điều chỉnh dự luật và bảo đảm các địa phương không phải gánh thêm chi phí phát sinh.
Người đang nhận Wohngeld cần chuẩn bị những gì?
Tính đến ngày 5/11/2026, dự luật vẫn đang trong quá trình lập pháp. Phiên điều trần ngày 4/11 là hoạt động lấy ý kiến chuyên gia, không phải phiên thông qua luật cuối cùng. Vì vậy, các mức giảm nêu trên vẫn là phương án dự kiến.
Người đang nhận trợ cấp không cần tự ý dừng hồ sơ hoặc thay đổi quyền lợi chỉ vì thông tin về kế hoạch cải cách. Tuy nhiên, mỗi gia đình nên kiểm tra thời hạn trong quyết định cấp trợ cấp (Bescheid) của mình.
Wohngeld thường được phê duyệt trong 12 tháng. Một số trường hợp đặc biệt có thể được duyệt trong 24 tháng. Khi thời hạn sắp kết thúc, người nhận cần nộp đơn xin tiếp tục hưởng trợ cấp (Weiterleistungsantrag).
Cơ quan hành chính khuyến nghị nộp hồ sơ mới khoảng hai tháng trước ngày hết hạn. Cách này giúp hạn chế nguy cơ gián đoạn thanh toán trong thời gian cơ quan chức năng kiểm tra điều kiện hưởng trợ cấp.
Những giấy tờ thường cần chuẩn bị gồm:
- Hợp đồng thuê nhà (Mietvertrag) và giấy tờ chứng minh tiền thuê hiện tại.
- Giấy xác nhận thu nhập của các thành viên trong gia đình.
- Phiếu lương những tháng gần nhất hoặc quyết định hưởng lương hưu.
- Thông tin về các khoản trợ cấp xã hội và tiền cấp dưỡng, nếu có.
- Giấy tờ cá nhân và các tài liệu bổ sung theo yêu cầu của cơ quan Wohngeldstelle.
Nếu nhận quyết định giảm hoặc từ chối trợ cấp, người dân cần đọc kỹ văn bản Bescheid và phần hướng dẫn quyền khiếu nại (Rechtsbehelfsbelehrung). Thông thường, thời hạn gửi đơn phản đối (Widerspruch) là một tháng kể từ khi quyết định được thông báo. Trường hợp chưa rõ quyền lợi, người nhận có thể liên hệ trực tiếp cơ quan Wohngeldstelle hoặc tìm tư vấn pháp lý.
Quyết định cuối cùng vẫn đang chờ Quốc hội
Cuộc tranh luận về cải cách Wohngeld chưa kết thúc sau phiên điều trần ngày 4/11. Các ý kiến của chuyên gia và những đề nghị điều chỉnh sẽ tiếp tục được xem xét trong quá trình Quốc hội thảo luận dự luật.
Nếu được thông qua theo kế hoạch hiện tại, những thay đổi sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1. Theo thông tin của Chính phủ Liên bang, các quyết định trợ cấp đã được cấp trước đó vẫn có giá trị đến hết thời hạn ghi trong văn bản.
Người đang nhận Wohngeld cần căn cứ vào quyết định cá nhân và những quy định cuối cùng sau khi luật được thông qua.
Thu Phương - © Báo TIN TỨC VIỆT ĐỨC
Theo: Bundesregierung
